Türkiye Türkçesinde kullanılan batı kaynaklı (Almanca, İngilizce) kelimeler üzerinde ses bilimsel ve anlam bilimsel bir inceleme


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BERRİN AKÇALI

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Hatice TÖREN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkçe Sözlük ve Misalli Büyük Türkçe Sözlük'te bulunan, Türkiye Türkçesinde kullanılan Almancadan ve İngilizceden dilimize geçmiş kelimeler üzerinde ses bilimsel ve anlam bilimsel bir incelemenin yapıldığı bu çalışma ile madde başında yer alan Türkçeye Almancadan ve İngilizceden geçmiş kelimeler tek tek taranarak ve kaynak dildeki anlam ve biçimleri o dillerle ilgili birtakım sözlüklerden verilerek detaylıca incelenmiştir. Bu alıntı kelimelerde görülen anlam, ses olayları araştırılmış, böylelikle Türkçeye girerken ve girdikten sonra geçirdiği değişiklikleri tespit etmek ve kelimelerin Türkçeye hangi dilden geçtiği konusunda bilgi vermek amaçlanmıştır. Tezdeki asıl zorluk, çalışmamızda yer alan kelimelerin ses ve anlam açısından pek ele alınmamış olmasıydı. Bu durumda konularla ilgili örnekleri doğru bir biçimde vermek çok daha güç oldu. Bazı kaynaklarda ise birtakım görüş farklılıklarından kaynaklanan karmaşıklıklar vardı. Bundan dolayı 17.-20. yüzyıla ait bazı sözlüklere dayanarak Türkçeye Almancadan ve İngilizceden geçmiş kelimelerin ses ve anlam açısından aynı mı kaldığı, yoksa ne gibi değişikliklere uğradığı nedenleri de bulunmaya çalışılarak yazılmıştır. Ayrıca hangi kelimelerin Almancadan, İngilizceden ya da başka dillerden alıntılandığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Dil ilişkileri, Almanca kelimeler, İngilizce kelimeler, ses bilim, anlam bilim