Diabetes mellitus tanılı çocuk ve adölesanlarda elektrofizyolojik incelemeler: polinöropatiyi gösterebilecek elektrofizyolojik belirteçlerin saptanması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELTEM İNCİ
Danışman: Elif Kocasoy Orhan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tip 1 diyabet çocukluk çağında en sık görülen diyabet tipidir. Çocuk ve adölesanlarda diyabetik nöropatinin diyabetin erken dönemlerinde bile gelişebileceği ve sıklıkla asemptomatik olabileceği, ayrıca diyabetik otonom nöropatinin de diyabetik çocukların %12- 75'inde görülebileceği ve asemptomatik seyredebileceği bilinmektedir. Çalışmamızda sinir ileti incelemelerinin diyabet seyri sırasındaki değişimi ve tutulum paterni, polinöropatiye gidişin erken dönemde saptanabilmesi için sinir ileti incelemelerinde değerlendirilmesi gereken parametreleri, diyabetik polinöropati ve diyabetik otonom nöropati için çocuklardaki risk faktörlerinin araştırılması amaçlandı. Çalışmamızda tip 1 diyabet tanısı almış, en 2 yıldır bilinen diyabeti olan, polinöropatiye neden olabilecek ek hastalık ya da ilaç kullanımı olmayan, 8-18 yaş arasında 63 hastanın elektrofizyolojik incelemeleri bir yıl ara ile iki kez yapılmış, hastalar otonom nöropati ve periferik nöropati açısından klinik olarak da değerlendirilmiştir. Diyabetik nöropati için risk faktörlerinin değerlendirilmesi amacıyla hastaların yaş, diyabet süresi, antropometrik ölçümleri, kısa ve uzun süreli glisemik durumları, lipid profilleri, eşlik eden mikrovasküler komplikasyonları ve puberte durumları incelenmiştir. Diyabetik çocuklarda alt ekstremitelerin en distalinde bulunan medyal plantar duysal sinir aksiyon potansiyeli uyarı şiddeti en belirgin olmak üzere alt ekstremitelerin duysal ve motor sinirler için supramaksimal uyarı şiddetlerinin hem zaman içerisinde arttığı hem de klinik olarak polinöropati olabileceği öngörülen gruplarda istatistiksel olarak anlamlı bulunmasa da daha yüksek olduğu saptandı. Alt ekstremitelerin distallerinde duysal ve motor sinir ileti hızlarının yavaşladığı ve latanslarının uzadığı görüldü. Duysal ve motor sinirlerde amplitüdlerde belirgin değişik olmadı, sural/radyal amplitüd oranı da hastaların longitudinal takiplerinde ve polinöropati olabileceği öngörülen gruplarda farklılık göstermedi. İleti hızlarında yavaşlama ve distal latanslarda uzama olması, bununla birlikte belirgin amplitüd değişikliklerinin görülmemesi diyabetik çocuk ve adölesanlarda olası nöropatinin erken evrelerinde ileti kusurunun ön planda olabileceğini düşündürdü. Tibial ve peroneal F minimum latansları başta olmak üzere F minimum latansları ve RRIV incelemeleri diyabetik çocuklarda referans değerlere göre en fazla anormal bulunan parametreler olup rutin değerlendirmeye bu incelemelerin eklenmesinin nöropati gelişimini anlayabilmek için yol gösterici olabileceği düşünüldü. Diyabetik polinöropati ve otonom nöropati için yüksek HbA1c, yüksek LDL, düşük HDL düzeylerinin, diyabet süresi ve insülin dozu ortak risk faktörleri iken diyabetik otonom nöropati için kadın cinsiyet ve diyabetik polinöropati için yaş, boy, yüksek vücut kitle endeksi ve diğer mikrovasküler komplikasyonların varlığı risk faktörü olarak değerlendirildi. Sonuç olarak çalışmamız tip 1 DM çocuk ve adölesalarda diabetik polinöropati gelişimi açısından olası risk faktörlerinin klinik olarak değerlendirildiği ve bir yıl ara ile yapılan iki elektrofizyolojik inceleme sonrasında bu hastalarda polinöropati gelişmesini tahmin ettirebilecek parametrelerin saptanmaya çalışıldığı Türkiye'de yürütülen ilk araştırmadır.