İki Dünya Savaşı Arasında Türkiye’ye Alman Akademisyen Göçü


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyasal Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Handan Çam

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Hatice Birsen HEKİMOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

1933 yılında Darülfünun'un kapatılarak İstanbul Üniversitesinin kurulması Türk bilim tarihinde Atatürk Üniversite reformu olarak anılır. 1933, Almanya da ise Hitler'in iktidara geçtiği ve Yahudi kökenli veya liberal ve sosyal demokrat olan bilim adamlarının yurt dışına kaçma hazırlığında oldukları yıldı. Her iki ülke tarihinde önemli bir yer tutan bu iki olay arasında büyük bir bağlantı vardır. Türkiye'de gerçekleştirilmeye çalışılan reformla birlikte İstanbul'da kurulan yeni üniversite için öğretim elemanı aranıyor olması, dünya çapında ünlü birçok Alman bilim adamının Türkiye'de güvenli bir yaşam ve çalışma olanağı bulmasını sağlamıştır. Böylelikle Almanya 1933-1945 yılları arasında tarihinin en önemli bilim göçlerinden birini yaşamış; öbür yandan bu göçmen bilim adamlarını kabul eden ülke olarak Türkiye, bilimsel çalışma ve araştırma yöntemlerinin uygulandığı çağdaş üniversite modeline geçişi gerçekleştirmiştir. Bu tez bu bilim adamlarının Almanya'daki yaşamlarını, Türkiye'ye geliş süreçlerini, Türkiye'deki yaşamlarını ve Türk akademik yaşamına katkılarını incelemektedir.Anahtar Kelimeler: Alman Akademisyenler, Türk Üniversite Reformu, Beyin Göçü, 1933-1945