Başkanlık Sisteminde Güvenlik Yönetimi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyasal Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TOLGA SAKMAN

Danışman: Muharrem Hilmi Özev

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Her devletin varoluş felsefesi içinde devleti ve vatandaşlarını güvende tutma anlayışı da olduğu önkabulü ile bu çalışma tasarlanmıştır. Daha iyi yönetim arayışında bir alternatif olarak devletlerin kabul ettiği sistemlerden biri olan başkanlık sisteminin de bu konuda kendine has iddiaları mevcuttur. Çalışmamızda örnek ülkeler olarak Şili, Peru ve Güney Kore devletlerinin siyasal sistemlerinin ve ulusal güvenlik sorunlarının birbiriyle ilintisi tarihsel perspektifle incelenmiştir. Bu şekilde her ülkenin kendine has güvenlik sorunlarıyla şekillenen güvenlik yönetimi anlayışı ile kurumları güvenlik sorunlarının söz konusu devletlerin başkanlık sistemi kurgusu ve uygulamasındaki etkileri, sistemin güvenlik sorunları ile mücadeledeki etkileri siyasal sistem tercihindeki önemli noktalardandır. Örnek ülkelerin askeri darbeler, terör ve savaş tehditleriyle şekillenen sistemlerinde başkan ve parlamento gibi siyasal kurumlar ile birlikte silahlı kuvvetler, istihbarat ve diğer ulusal güvenlik kurumlarından oluşan bürokrasisi de etkilenmiştir. Bu ülkelerde güvenlik yönetiminin dayanağını oluşturan Anayasa, yasalar ve uygulamalar aynı zamanda güvenlik sorunlarının oluşturduğu ortamdan etkilenerek tasarlandığı görülmektedir. Bununla birlikte, etkin güvenlik yönetimi için elzem olan kapasitenin artırılmasında meşru varlık ve etkili karar alma kabiliyeti de örnek ülkeler üzerinden sistem içerisinde sorgulanmıştır. Demokratik sistem eleştirileri çerçevesinin güvenlik temelli yaklaşımda da etkili olduğu görülmekte, örnek ülkelerde test edilen başkanlık sisteminin demokratik zemininin güvenlik sorunları ile mücadelede sıklıkla karşılaşıldığı görülmektedir.