Kişilik özellikleri, kariyer çapaları ve mesleki canlılık arasındaki ilişkilerin incelenmesi ve bir araştırma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YASEMİN ÜLKEN
Danışman: Erman Türkmen
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada kişilik özellikleri kariyer çapaları ve mesleki canlılık arasındaki ilişkilerin ortaya konması amaçlanmıştır. Bu amaçtan yola çıkarak yapılan nicel araştırmada araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgiler formu, beş faktör kişilik envanteri, kariyer çapaları ölçeği, mesleki canlılık ölçeği kullanılmıştır. Beş faktör kişilik envanteri; dışadönüklük, uyumluluk, sorumluluk, duygusal dengesizlik, deneyime açıklık olmak üzere beş boyutludur. Kariyer çapaları ölçeği; teknik fonksiyonel yetkinlik, genel yönetsel yetkinlik, otonomi/özerklik, iş güvencesi/istikrar, girişimcilik/yaratıcılık, hizmet/kendini adama, saf meydan okuma/rekabet, hayat tarzı olmak üzere sekiz boyuttan oluşmaktadır. Mesleki canlılık ölçeği; tutku, dinçlik, ustalık ve iş tatmini olmak üzere dört boyutludur. Araştırmaya İstanbul ilinde görev yapan 226 beyaz yakalı çalışan katılmıştır. Araştırmayla dışadönüklük kişilik özelliği ile kariyer çapalarının tüm boyutları arasında anlamlı ilişkiler olduğu, otonomi/özerklik ve girişimcilik/yaratıcılık boyutlarıyla olan ilişkinin negatif olduğu belirlenmiştir. Uyumluluk ve deneyime açıklık kişilik özelliği ile teknik fonksiyonel yetkinlik, genel yönetsel yetkinlik, iş güvencesi/istikrar, hizmet/kendini adama, saf meydan okuma/rekabet ve hayat tarzı boyutlara arasında pozitif yönlü ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Sorumluluk, duygusal denge kişilik özelliği ile genel yönetsel yetkinlik boyutu dışında diğer tüm boyutlar arasında anlamlı ilişkiler olduğu, otonomi/özerklik, girişimcilik/yaratıcılık boyutlarında negatif bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Tüm kişilik özellikleri ile mesleki canlılığın tüm boyutları arasında pozitif yönlü ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Kariyer çapaları tüm boyutları teknik fonksiyonel yetkinlik, genel yönetsel yetkinlik, iş güvencesi/istikrar, hizmet/kendini adama, saf meydan okuma/rekabet, hayat tarzı boyutları ile mesleki canlılık tüm boyutları arasında pozitif yönlü ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Otonomi/özerklik, girişimcilik/yaratıcılık kariyer çapaları ile mesleki canlılık iş tatmini boyutu arasında negatif yönlü anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Farklılık analizleriyle kişisel özelliklere göre çeşitli boyutlarda anlamlı farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Sonuç itibariyle; genel olarak kişilik özellikleri ile kariyer çapaları arasında; kişilik özellikleriyle mesleki canlılık arasında: kariyer çapaları ile mesleki canlılık arasında anlamlı ilişkiler olduğu sonucuna varılmıştır. Genel olarak cinsiyetin kişilik özellikleri, kariyer çapaları ve mesleki canlılıkta farklılığa yol açmadığı sonucuna varılmıştır. Kişilik özelliklerinin kariyer çapaları üzerinde yaklaşık %21,34; kişilik özelliklerinin mesleki canlılık üzerinde yaklaşık %48,16 ve kariyer çapalarının mesleki canlılık üzerinde yaklaşık %38,69 oranında ilişkinin olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kişilik özellikleri, Kariyer çapaları, Mesleki canlılık