İnsan, Zaman, Mekan Perspektifinden Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Jeopolitiği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ONUR KOVACI

Danışman: Kaan Kapan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bir cümle içinde birini kullandıktan sonra diğerinin hemen ardından gelmesinin neredeyse zorunluluk teşkil ettiği iki kavram; Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve Jeopolitik kavramları. Her ikisi de 1970'li yılların başlarında Türk akademisinin ve dahi sokaktaki sıradan insanın lügatinde kendine sarsılmaz bir yer edindi. Türkiye'nin siyasasının hem coğrafi hem de tarihi ve kültürel bağlamda bu kadar yakınında olan bir ülkenin jeopolitik önemi, "önemli" başlığının altının doldurulmasıyla şüphesiz daha büyük bir anlam kazanacaktı. Jeopolitik, kendi içinde değişen ve değişmeyen unsurlar olmak üzere iki alt başlığa ayrılmıştır. Değişen unsurlar olarak adlandırılan özellikler, bir ülkenin sosyal ve kültürel değerleri, ekonomik değerleri, askeri değerleri ve politik değerlerinden oluşmaktadır. Değişmeyen unsurlar şeklinde nitelenen özellikler ise coğrafi konum, anakara ve denizlere göre konum, yeryüzü şekilleri ve yükseltilere göre konum, iklim özelliklerine göre konum, ülkenin sınırları şekli ve yüzölçümüne göre konum ve doğal ve beşerî kaynaklara göre konum olarak sıralanan, aslında coğrafi özellikleri içeren unsurlardır. Çalışmada, dış ve iç politikada gündemi belirleyen, gündemi etkileyen ve gündemden etkilenen KKTC ülkesinin sahip olduğu coğrafi özellikler, fiziki ve beşeri coğrafya unsurları olarak tek tek ele alınmıştır. Beşeri coğrafya özellikleri insanı, fiziki coğrafya özellikleri ise mekânı temsil etmektedir. İnsan ve mekân arasındaki bu ilişki tarihsel bir ölçeğe oturtulmuş; geçmiş, şimdi ve gelecek projeksiyonuyla bakılmış, ülkenin jeopolitik tahayyülü ve vizyonu hakkında anlamlı çıktılar elde edilmiş ve bu sayede KKTC'nin jeopolitik önemi ve gerçekliği bir forma bürünmüştür. Elde edilen bulgular ve yapılan çıkarımlar neticesinde KKTC'nin jeopolitik önemini artıracağı düşünülen hususlar, yapması gereken hamleler, atması gereken adımlar ve eksik kısımlara dair düzenleme ve geliştirme önerileri sunulmuş, KKTC siyasasına yönelik jeostratejik bir yol çizilmeye çalışılmıştır.