149 numaralı Mühimme Defteri (1155-1156/1742-1743) inceleme-çeviriyazı-dizin

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Yahya Koç

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Fikret SARICAOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında, Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde korunan 149 numaralı Mühime Defteri'nin fiziki ve diplomatik özellikleri tanıtıldıktan sonra, defterdeki hükümlerin değerlendirmesi ve defterin transkripsiyonu yapılmıştır.149 numaralı Mühimme Defteri, Osmanlı tarihinde, XVIII. yüzyılın ortası sayılabilecek bir zaman diliminde ( Câ 1155-Râ 1156/ Temmuz 1742-Nisan 1743) ekonomik, sosyal, askeri ve diğer alanlarda ne gibi gelişmelerin yaşandığıyla ilgili önemli ipuçları sunmaktadır.Defterde yer alan fermân sûretleri incelendiğinde, Osmanlı-İran savaşlarının yeniden kızıştığı 1743 yılında, Osman yönetiminin, Nâdir Şâh'a karşı doğu sınırının güvenliğini sağlanmaya yönelik ne gibi tedbirler aldığı ayrıntılı bir şekilde görülebilmektedir. Ayrıca, defterde Türkmân, Ekrâd Aşiretleri, başıboş levendler ve sâir eşkıya guruplarının, halkın huzurunu bozan faâliyetleri ve bunlara karşı devletin aldığı önlemler hakkında ayrıntılı veriler bulunmaktadır. XVIII. yüzyılda, Balkanlar'da ve Anadolu topraklarında giderek bir güç odağı haline gelen ayânın ve devlet adamlarının suistimalleri, kamu düzenini bozan hareketleri ve bunlara karşı merkezin takındığı tavrı gösteren hükümler, defterin önemli sayılabilecek kısımları arasındadır.