Türkiye Elektrik Piyasasında Türev araçların Kullanımı ve Türev Ürün Sözleşmelerinin Fiyatlanmasına İlişkin Bir Uygulama

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İktisat Fakültesi, İktisat Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Recep Alçep

Danışman: Abdulkadir Tuna

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Teknolojinin gelişmesi elektriğe olan ihtiyacı her geçen gün arttırmaktadır. Artan elektrik tüketimi beraberinde elektrik kurulu gücünde artışları gerekli kılmaktadır. Elektrik depolanamadığından ötürü anlık arz ve talep eğrileri dengede olmak zorundadır. Elektrik, talebi yüksek olan ve üretildiği gibi tüketilmesi gereken bir üründür. Elektrik piyasaların serbestleşme adımlarıyla birlikte elektrik fiyatları piyasa ortamında oluşmaya başlamıştır. Üretim ve tüketiminde, kısa süreler içerisinde oluşan yüksek farklılıklar elektrik fiyatlarındaki volatiliteyi direkt olarak etkilemektedir. Elektrik fiyatlarının dengeli bir şekilde oluşması içinde üretim ve tüketimin gün öncesinden birbirini dengeleyecek şekilde planlanması gerekmektedir. Elektrikte oluşan bu volatilite piyasadaki riski attırmaktadır. Bu tezin amacı oluşan fiyat riskine karşı türev ürün kullanımını incelemektedir. Araştırmanın ilk bölümünde elektrik piyasa yapıları incelenmiştir. Piyasada oyuncular açıklanmış olup, dünyadaki elektrik piyasaları üzerinden örnekler verilmiştir. İkinci bölümde ise Türkiye'deki elektrik piyasasının mevcut yapısı incelenmiştir. Mevcut piyasa yapılarının yanında fiyat oluşumunu etkileyen faktörlerden bahsedilmiştir. Üçüncü bölümde ise elektrik piyasasındaki risk türleri ve kullanılan türev ürünler açıklanmıştır. Son bölümde ise türev ürün olarak opsiyon sözleşmesinin fiyatlanmasına ilişkin bir uygulama yapılmıştır. Opsiyon fiyatlama uygulamasında Black&Scholes metodu kullanılmıştır.