Büyük Veri ve İşletme Analitiği: Sosyal Medya ve Duygu Analizi ile Bir Öngörü Modeli
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Burcu KARAÖZ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Umman Tuğba GÜRSOY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İşletme analitiği ile işletmelerin içyapısında biriken veya çeşitli dış kaynaklardan toplanan verilerin derlenmesi, depolanması, düzenlenmesi ve analiz edilmesiyle anlamlı bilgiler ortaya çıkararak, işletmeler için fayda yaratabilmektedir. Gelişen teknoloji, önemli dış kaynaklardan sosyal medya kanalların aracılığıyla anket ya da diğer görüşme yöntemleri kullanılarak sayıca ulaşılması mümkün olamayacak kadar kişisel görüşe çok kısa sürelerde ulaşabilmeyi ve duygu analizi teknikleri aracılığıyla bu görüşleri yapısal formata çevirebilmeyi mümkün kılmaktadır. Bu doğrultuda, çalışmada bir işletme ve ürünleri hakkında sosyal medyadan toplanan verilerin, iletiyi yazan kişilerin ilgili işletme ve ürünleri hakkında belirttikleri görüşlerin olumlu, olumsuz ve nötr olarak nitelendirilebilecek görüşlerden hangisine dahil olduğunun araştırılabilmesi için duygu analizi algoritması geliştirilmiştir. Sosyal medyadan edinilen verilerin nitelik ve nicelik olarak işletmenin gerçek değerleri ile ilişkili olup olmadığının incelenmesi için kümeleme analizi uygulanmıştır. Daha sonra her ürün için derlenen ileti sayısı, iletilerin duyguları ve ürünlerin kendine has diğer özellikleri ile birlikte tahmin modelinde girdi olarak kullanılmıştır. Böylece işletmeye ilgili ürünler hakkında karar alma ve yeni ürün piyasaya sürme aşamalarında ya da geliştirecekleri pazarlama stratejilerinde faydalanabilecekleri bir sistem kurulması hedeflenmiştir. Bu amaçla karar ağacı, destek vektör makineleri ve yapay sinir ağları yöntemleri kullanılmıştır ve tahmin performansları incelendiğinde, her üç yöntemin de anlamlı sonuçlara ulaşılmasını sağladığı anlaşılmıştır. Bu üç yöntem karşılaştırıldığında ise yapay sinir ağlarının en yüksek tahmin performansına sahip olduğu görülmüştür. Böylece sosyal medyadan elde edilen verilerin nitelik ve nicelik olarak değerlendirilmesinin işletmelere önemli etkiler yaratabileceği, mevcut durum analizi ya da geleceğe yönelim amacıyla kullanılabileceği ortaya çıkarılmıştır.