Döviz Piyasalarında Spot ve Vadeli Kurlar Arasındaki Dinamik İlişkinin Analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Onur Engin Tezcan
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ERDİNÇ ALTAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın temel amacı İzmir Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası'nda işlem görmekte olan döviz future sözleşme fiyatları ile spot döviz kurları arasındaki dinamik ilişkiyi incelemek ve piyasalar arasındaki nedensellik ilişkisini ortaya koymaktır. Yeni bilgilerin piyasalara aynı anda yansımadığı durumlarda dövizlerin spot ve future kurlarındaki değişiklikler eş anlı, aynı yönlü ve aynı oranda olmamakta ve bir piyasa diğer piyasaya öncülük etmektedir. Bu amaçla, çalışmada birim kök testi ile zaman serilerinin durağanlığı test edilmiş, spot ve future döviz kuru serilerinin düzeylerinde durağan olmadıkları, birinci mertebeden durağan oldukları belirlenmiştir. Daha sonra Johansen eşbütünleşme testi kullanılarak spot ve future döviz kurları arasındaki uzun dönem ilişkisi araştırılmış ve serilerin eşbütünleşik oldukları sonucuna varılmıştır. Eşbütünleşme testinden tahmin edilen regresyon denklemleri spot ve future döviz kurları arasında uzun dönemli ve pozitif yönlü ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. Seriler arasındaki kısa dönemli ilişkiyi araştırmak ve nedensellik ilişkisini ortaya koymak üzere vektör hata düzeltme modeli kurulmuş ve hata düzeltme modeline dayalı nedensellik testi yapılmıştır. Bu testlerin sonucunda piyasalar arasında çift taraflı nedenselliğin olduğu, fakat spot döviz piyasasından future döviz piyasasına doğru olan nedenselliğin daha güçlü olduğu saptanmıştır. Nedensellik testinin ardından etki-tepki fonksiyonları ve varyans ayrıştırması metodu ile değişkenler arasındaki karşılıklı etkileşimlerin daha net gözlenebilmeleri amaçlanmış ve nedenselliğin spot döviz piyasasından future döviz piyasasına doğru daha güçlü olduğu teyit edilmiştir.Araştırmanın sonucunda nedenselliğin spot döviz piyasasından future döviz piyasasına doğru daha güçlü olduğu ve yeni bilgiler karşısında işlemlerin ilk olarak spot döviz piyasasında yapıldığı sonucuna varılmıştır.