Milletlerarası Ticari Tahkimde Tahkim İtirazı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KEVSER KAZAK
Danışman: Faruk Kerem Giray
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tahkim anlaşmasının madalyonun iki yüzünü oluşturan etkilerinden ilki hakem veya hakem heyetine bir yargılama faaliyeti sonucunda uyuşmazlığı karara bağlama yetkisi vermesidir. İkincisi ise milli mahkemelerin tahkim konusu uyuşmazlığı çözme yetkisini bertaraf etmesidir. İrade serbestisi ilkesine dayanan ve devlet yargısına ikame bir yargılama olan tahkim, kaynağını tahkim anlaşmasından almaktadır. Her sözleşmede olduğu gibi tahkim sözleşmesinde de tarafların sözleşmeye aykırı hareket etme rizikosu bulunur. Tahkim anlaşmasında bu durum, taraflardan birinin tahkim konusu uyuşmazlık hakkında milli mahkemelerde dava açması halinde kendini göstermektedir. Tahkim anlaşmasının varlığına rağmen uyuşmazlık hakkında taraflardan birinin milli mahkemelerde dava açması halinde, uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözümlenmesini arzu eden diğer tarafın bu yöndeki talebini tahkim ilk itirazı şeklinde ileri sürmesi gerekir. Tahkim itirazıyla birlikte her ne kadar milli mahkemede derdest bir dava bulunsa da tahkime başvuru mümkündür (HMK m. 413/ 2, Model Kanun m. 8/ 2). Bununla birlikte milli ve milletlerarası mevzuatta mahkemenin tahkim itirazı konusundaki kararının tahkim yargılamasını nasıl etkileyeceği konusunda açık bir düzenleme yer almamaktadır. Bu çalışma kapsamında hakemlere kendi yetkileri konusunda karar verme yetkisi (KompetenzKompetenz) veren hükümler karşısında, henüz ilk derece mahkemesinde tahkim itirazı aşamasında verilecek kararın tahkime etkisi, hakem kararının iptal veya tanıma- tenfiz davaları yoluyla denetimi sırasındaki etkisi üzerinde durulmuştur.