Bölgesel Depremlerin İncelenmesinde Zaman Serisi Yöntemi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Fatih Genç

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Kamil Gediz AKDENİZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada kaotik özellikler gösteren dinamik sistemlerden ve bu sistemlerin ürettiği verilerle oluşturulan zaman serilerinin analizi ile dinamik sistemlerin kaotiklik durumlarının tespitine değinilmiş, yöntem kısmında ise dinamik sistemin matematiksel niteliklerinden çok pratik tespitlere yer verilmiştir.Bu amaçla uygulama alanı olarak Van ve Simav deprem büyüklük verileri seçilmiştir. Öncelikle incelenen sistemle ilgili eldeki tek bilginin, analiz edilecek zaman serisinin kendisi olduğu varsayılmış ve süreci ilerletecek tüm bilgi yine zaman serisinden elde edilmiştir. Oluşturulacak yeni faz uzayını temsil edecek gömme boyutunun bulunması amacıyla seriden elde edilen ortak bilgi fonksiyonları (mutual information) incelenmiş, yanlış yakın komşular metodu (false nearest neighbors) yaklaşımı ile gömme boyutu uygun gecikme değeri için yeniden inşa edilmiştir. Elde edilen yeni faz uzayında verinin çekeri çizilerek fraktal boyutları hesaplanmış ve en büyük Lyapunov üsteli elde edilerek sistemin kaotik olup olmadığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Her iki depremin de kaotik ölçüleri Lyapunov üsselleriyle gösterilmiştir. Van depremi sürecinin Simav depremi sürecinden daha kaotik yapıda olduğu tespiti yapılmıştır.