Hitit Toplumunda Cinsiyet Kavramı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE ÖZ MANAP

Danışman: Meltem Alparslan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Cinsiyet ve toplumsal cinsiyet rolleri son yıllarda sosyal bilimlerin en çok incelenen konularından olmuştur. İnsanlık tarihine bakıldığında sosyal hayat, günümüzde hâlâ olduğu gibi, en temel şekilde erkek ve kadın cinsiyetlerinin faaliyetleri üzerine şekillenmiştir. Hitit toplumunun çiviyazılı belgelerine bakıldığında dönemin farklı cinsiyetlere bakış açısı ve sosyal yaşamda kadın ve erkek bireylerin yaşantısıyla ilgili bilgi sahibi olabilmekteyiz. Hitit toplumu kuşkusuz Mezopotamya toplumları ile kültürel bir bağ içindeydi. Buna bağlı olarak söz konusu iki toplumun yazılı belgelerinde konuya karşı benzer bakış açılarını yansıtan ifadeler bulunmaktadır. Çalışmamızda Hititçe çiviyazılı metinlerdeki cinsiyet tanımlayıcı ifadeler ele alınmış, kadın olgusu ile onun özelindeki bir dizi cinsiyet rolüne değinilmiştir. Hitit yasaları göz önüne alınarak Hitit kadınının toplumdaki yeri incelenmiştir. Edebi metinler incelenerek toplumun kadına bakış açısı ve ritüel metinlere bakılarak ağırlıklı olarak kadınların ritüel uygulamalardaki görevleri ve konumları anlaşılmaya çalışılmıştır. Mezopotamya toplumlarındaki ilgili yazılı belgeler de incelenerek dönemin cinsiyetlere göre ayrılmış sosyo-kültürel yapısı hakkında bir bakış açısı ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Çalışmamızın içerisinde incelenen kaynaklar ağırlıklı olarak edebi metinler, ritüel metinleri ve yasal metinlerdir. Hitit toplumundaki cinsiyet kavramı, ilgili metin grupları dahilinde genel başlıklar altında toplanmıştır.