Laparoskopik cerrahide intraabdominal CO2 insuflasyonunun veno-arteryel CO2 farkı (?PCO2), kan gazları ve ETCO2'e etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2008
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE GÜL KARABAY
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Lütfü TELCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Veno-arteryel CO2 farkı (?PCO2 = PvCO2 ? PaCO2 ), doku hipoksisini saptamada bir parametre olarak kullanılmaktadır. Laparoskopi ise son yıllarda tercih edilen, hastalarda daha az iş gücü kaybına yol açan, bir kamera görüntüleme yöntemi kullanılarak operasyonun yapılmasına olanak veren bir yöntemdir. Laparoskopi sırasında intraabdominal boşluğa verilen CO2 gazı dokulardan emilerek sistemik dolaşıma geçmektedir. Ancak bu emilimin arteryel, venöz sisteme ve ?PCO2' ye etki edip etmediği bilinmememektedir. Çalışmamızda, laparoskopik yöntemle opere edilecek kolon ve rektum tümörlü olgularda intraabdominal CO2 insuflasyonunun ?PCO2 , end-tidal CO2 ve kan gazlarına etkisini araştırmayı amaçladık.Hastane etik kurul onayı ve hasta rızası alındıktan sonra laparoskopik yöntemle opere edilmesine karar verilen kolon ve rektum tümörlü ASA I ve II fonksiyonel statüsüne sahip 50 hasta çalışmaya dahil edildi. Ameliyathaneye alındıktan sonra non invaziv arteryel tansiyon, periferik O2 saturasyonu (SpO2) ve EKG monitörize edildi. Midazolam ve fentanil ile yapılan sedasyon sonrası bazal değerlerin belirlenmesi için lokal anestezi altında multilümen kateter ve invaziv arteryel kateterizasyon yapıldı ve kan örnekleri alındı. Tüm hastalara 1-2 mcg/kg fentanil, 0.02 mg/kg midazolam, 0.1 mg/kg vekuronyum ve 2 mg/kg propofol ile standart anestezi indüksiyonu uygulandı. Orotrakeal entübasyon sağlandıktan sonra 8 ml/kg tidal volüm ve 11 soluk/dakika ile mekanik ventilasyon uygulandı. Anestezi idamesi oksijen içinde hava (FiO2=%40) ve %1-2 sevofluran ile sağlandı. End-tidal CO2 değerleri 34-38 mmHg arasında kalacak şekilde ventilasyon parametreleri değiştirildi. CO2 insuflasyonu sonrası, 5 dk., 30 dk., 60 dk., 120 dk. sonrası ve postoperatif 30. dk.'da arteryel ve venöz kan örnekleri alınarak PaCO2, PvCO2, arteryel pH, aBE, vBE, aHCO3, vHCO3 ve ?PCO2 değerleri kaydedildi. Aynı zamanda ortalama arteryel tansiyon değerleri (OAB) ile SpO2, kalp hızı (HR) ve end-tidal CO2 değerleri de eşzamanlı olarak kaydedildi. Veriler SPSS analiz yöntemi ile değerlendirildi. Paired samples T- test ile tekrarlayan ölçümlerde karşılaştırma yapıldı. p < 0.05 anlamlı olarak kabul edildi.İstatistiksel değerlendirme sonucu PaCO2, PvCO2, PETCO2 ve ?PCO2 değerlerinde bazal değerlerle karşılaştırıldığında anlamlı yükselme tespit edildi(p<0.05). OAB, KAH, pH, aBE, vBE, aHCO3 ve vHCO3 değerlerinde ise istatistiksel anlamlı düşüş saptandı.Çalışmamızda ?PCO2 (normal değer= 2-5 mmHg) değişikliklerini incelediğimizde bazal ölçümün normal sınırda olduğunu gördük. İnsuflasyonla birlikte ?PCO2'de artış görülmesi hemodinaminin insuflasyonla beraber etkilendiğini göstermektedir. Takip eden ölçümlerde 120. dk.'ya kadar ?PCO2'de anlamlı değişiklik gözlenmemiştir. Çalışma sırasında PvCO2'nin daha fazla yükselip, PaCO2'nin yükselmemesi hemodinaminin ve doku perfüzyonunun bozulmadığını göstermektedir. ?PCO2 değerleri incelendiğinde 120.dk.'daki ?PCO2 değerinin insuflasyon boyunca en yüksek değere çıktığını gözlemledik. Yine PvCO2'nin 120. dk.'daki değeri de en yüksek değer olarak gözlenmektedir. Bu da venöz sahada oluşan CO2 yüküne uygundur. Buna karşılık 120. dk.'daki PaCO2 değeri, sağladığımız dakika hacim artışına bağlı olarak çok artmamıştır. Böylece ?PCO2 değeri bize; dolaşımın iyi olduğunu, doku perfüzyonunun yeterli olduğunu, diffüzyonun yeterli olduğunu, CO2 eliminasyonunun yeterli olduğunu göstermektedirAnahtar Kelimeler : laparoskopi, kan gazları, doku hipoksisi, end-tidal CO2, ?PCO2.