Kamuda Modern Arşivcilik Uygulamaları ve Tanzimat Dönemi ile Karşılaştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Canan Coşkun
Danışman: Mehmet Canatar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnsanın mutlu ve güvenli bir ortamda yaşama isteği, ortak paydaları olan diğer insanlarla bir araya gelerek ilk örgütlü toplumları oluşturmasını sağlamıştır. Bu örgütler zamanla devlete dönüşmüştür. İnsanın hem birey hem de bağlı olduğu topluluğun diğer birey ve toplumlarla etkileşim içinde olması, zamanla karşılıklı hakların ve yükümlülüklerin oluşmasına neden olmuştur. Yazının bulunmasından itibaren ise hak ve yükümlülükler yazılı olarak belgelenerek ispat yoluna gidilmiş böylece arşivle kendiliğinden oluşmuştur. İlk zamanlarda üretilen belgeler az miktarda olduğundan belgeye ulaşılmasında bir sorun yaşanmamış ancak belge miktarının artması ise mevcut belgelerin bir sistem dahilinde muhafazası arayışının oluşmasına neden olmuştur. Bireyin ya da toplumun yaptığını belgelemesi bu dünyada bir iz bırakma ihtiyacından dolayı olduğu düşünülebilir. Kamu adına yaptıklarını belgelemesi ise başkalarının görmesinden sakınca duymadığı her durumda hesap verebileceğini gösterir. Aksini düşündüğümüzde yani belgelere erişim sağlanamıyorsa yaptıklarının görülmemesini, dolayısıyla hesap vermekten kaçındığı sonucu çıkarılabilir. Modern toplumlarda ise devlet, şeffaflık, hesap verilebilirlik, maliyet ve verimlilik ilkeleri gibi misyonlar yüklendiğinden, kamu adına yaptıklarını belgeler, istenildiği zaman belgelere erişilecek şekilde sistem kurar ve ürettiği bilgileri faydaya dönüştürür. Belgelerin sayısı arttıkça önemli belgelerle işlemi bitmiş artık ihtiyaç duyulmayan evrakları ayırt etmek, milli hafızayı oluşturmak, bilgiden verimli bir şekilde faydalanmak amacıyla kamuda arşivlerle ilgili bir takım çalışmalar yapılmaktadır. Bu çalışmamızda Standart Dosya Planının bir kısmı aynı faaliyeti yapan 3 farklı kurumdaki uygulaması ve ayıklama ve imha işlemlerinin hem fiziksel hem de elektronik ortamda mevcut düzenlemelere göre nasıl yürütüldüğü üzerine bazı tespitler yapılmıştır. Cumhuriyet, Osmanlı Dönemi bürokrasisinin bir takım geleneklerini de sorunlarıyla birlikte devraldığı düşünüldüğünden çalışmamızda bu kısmada yer verilmiştir.