"Birinci Türk Tarih Kongresi'nde (2-11 Temmuz 1932)Yaşanan Tartışmaların Türk Tarih Tezi ve Ulus Devlet İnşa Süreci Çerçevesinde Analizi"
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Can Baykal
Danışman: Murat Aydoğdu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Atatürk'ün liderliğinde örgütlenen ve yıllar süren ulusal kurtuluş mücadelesinin ardından kurulan Türkiye Cumhuriyeti, özellikle 1930'lu yılların başında kültürel ve düşünsel bir dönüşüm gerçekleştirme uğraşı vermiştir. Bu dönüşüm, bu topraklar için ilk kez atılan tohum olmayacak ancak en kapsamlılarından biri olacaktır. Etkisi on yıllar boyu sürecek, kapsamı ve niteliği ile bilimselliği halen tartışılacak Türk Tarih Tezi işte bu fikri örgütlenmenin en önemli teorisi sayılacaktır. Türk Tarih Tezi, Türk toplumunu milli tarih ülküsü etrafında birleştirmeyi amaçlamış ve bu toplumun kendi geçmişini daha çeşitli ve bu zamana kadar bildiklerinden çok daha farklı yorumlamasına imkân sağlamıştır. Bu tezin tüm topluma ve özellikle Türk gençliğine etki edebilmesinin ilk adımı Atatürk tarafından talimatı verilen ve toplanan Birinci Türk Tarih Kongresi olarak görülmüştür. 1932 yılında gerçekleşen bu kongre, Türk ulus devlet inşasının önemli fikir insanları tarafından uzun mesailerle hazırlanan Türk Tarihinin Ana Hatları isimli Türk Tarih Tezi'nin en önemli eserinin kabul görme merasimi şeklinde gerçekleşmiştir. Bu merasim ise sanıldığı kadar basit gerçekleşmeyecek ve kongrenin pek çok konuşmasında farklı sesler, çeşitli itirazlar ve hatta özellikle bu itirazlara gelen yuhalamalar kongrenin havasını belirleyecektir. Bu bağlamda İstanbul Darülfünunu Türk Tarihi müderrisi Zeki Velidi Togan'ın Türk Tarih Tezi'ne yönelik eleştirilerinin akabinde hem kongre sırasında hem de sonrasında yaşadıkları da Türk Tarih Tezi'nin kabulünün Atatürk'ün ulus devlet ideali açısından ne kadar elzem olarak görüldüğünü gözler önüne serecektir. Anahtar Kelimeler: Türk Tarihinin Ana Hatları, Türk Tarih Tezi, Birinci Türk Tarih Kongresi, Zeki Velidi Togan, Reşit Galip, Sadri Maksudi Arsal