ÖRGÜTSEL YÖNETİŞİM KAPASİTESİ ve ÖRGÜTSEL DAYANIKLILIK: SAĞLIK SEKTÖRÜNDE BİR ÖLÇEK GELİŞTİRME VE İLİŞKİSEL ANALİZ ÇALIŞMASI
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyasal Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: LEYLA AFŞAR DOĞRUSÖZ
Danışman: Selim Yazıcı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışması, "Örgütsel Yönetişim Kapasitesi Ölçeği"nin geliştirilmesi ve Örgütsel Yönetişim Kapasitesi ile Örgütsel Dayanıklılık arasındaki ilişkisinin incelenmesini amaçlamıştır. Birinci bölümde araştırmacı tarafından kriz yönetimi, yönetişim kapasitesi ve dayanıklılık ile ilgili literatür gözden geçirilerek, örgütsel yönetişim kapasitesi terimi oluşturulmuş ve yapı kavramsallaştırılmıştır. İkinci bölümde ilgili teoriler sağlık sektörü, yönetişim ve dayanıklılığa uyarlanmış bu temelde araştırma soruları ve hipotezlere yer verilmiştir. Araştırma bölümünü oluşturan üçüncü bölümde ise araştırmacı, yapıyı ayrı ayrı ölçmek ve test etmek amacıyla iki kısımda tasarlamıştır. Birinci kısımda, örgütsel yönetişim kapasitesi için çok boyutlu bir ölçek geliştirme amaçlanmıştır. Bu kapsamda literatür gözden geçirilmiş ve bireysel görüşmeler yapılmıştır. Bunların hepsi ardışık adımlardan oluşan genel bir çerçeve halinde üç aşamada özetlenmiştir. İlk aşamada ölçekte yer alacak maddelerden oluşan bir madde havuzu oluşturulmuştur. Daha sonra, madde havuzunu tamamlarken zayıf maddelerin atılmasına yönelik stratejiler takip edilmiştir. Madde seçim kriterleri bir uzman paneli incelemesini, ön testi ve madde analizini içermektedir. Son aşamada ölçek değerlendirmesi yapılmış; boyutluluk değerlendirmesi, güvenirliği ve geçerliği test edilmiştir. Ölçeği doğrulamak için iki örnek toplanmıştır (n1= 100; n2= 1013). İçerik geçerliliği, yapı geçerliliği, ayırt edici geçerlilik ve güvenilirliğin kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesi sonucunda, bu çalışmada nihai olarak 37 ölçüm öğesinden oluşan dört boyutlu bir ölçek ortaya çıkarılmıştır. Örgütsel Yönetişim Kapasitesi dört boyut içermektedir: Sorumluluk kapasitesi, koordinasyon ve iş birliği kapasitesi, analitik kapasite ve Kendini organize etme kapasitesi. Ölçeğin Cronbach's Alpha değeri 0,991, alt boyutları ise 0,958-0,981 arasında değişmektedir. Sonuç olarak "Örgütsel Yönetişim Kapasitesi Ölçeği"nin geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu belirlenmiştir. İkinci kısımda ise bir anket kullanılarak, örgütsel yönetişim kapasitesi ve örgütsel dayanıklılık arasındaki ilişki keşfedilmeye çalışılmıştır (n3= 1143). Sonuç bölümünde ise, veri analizi sonucunda, ölçek faktör boyutları arasındaki ilişkiler bütün olarak değerlendirildiğinde Örgütsel Yönetişim Kapasitesi ve Örgütsel Dayanıklılık ölçeklerinin Sorumluluk Kapasitesi-Planlama dışında kalan tüm boyutlarında pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca çalışma, özel hastanelerin yönetişim ve dayanıklılık ölçümlerinde diğer hastanelerden pozitif yönde ayrıştığı görülmüştür. Bu tez, yönetişim kapasitesinin anlaşılmasına büyük ölçüde katkıda bulunur ve kriz bağlamında gelecekteki yönetişim ve dayanıklılık araştırmalarının yolunu açar.