Ebu Cafer En-Nahhâs'ın Kitabu'l-Kat' ve'L-i'tinaf adlı eserinin usul ve tefsir açısından değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlahiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SONER AKSOY
Danışman: Yaşar Düzenli
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kur'an, sözlü ve şifahi kültüre sahip ümmi bir topluma, Hz. Peygamber aracılığıyla nazil olan ilahi iradenin sözlü bir beyanı ve dilsel bir müdahalesidir. Bu sözlü beyan nazil olduğu ortamda muhataplarıyla inanma ve akletme temeline dayanan bir ilişki içerisinde iken, ilahi kelamın metin formatına dönüşmesi ve dilsel-zamansal bir boşluğun meydana gelmesiyle, inanma ve akletme temeline dayanan Kur'an-Muhatap ilişkisi, ilk etapta anlama ve yorumlama ilişkisine dönüşmüştür. Dolayısıyla ilahi kelamı doğru anlama ve yorumlama kaygısına bağlı olarak, Kur'an'ın metnine ve tarihine dair birçok çalışma ortaya konulmuştur. Ebu Cafer en-Nahhâs, sahip olduğu ilmi ve fikri birikimle çalışmalarını Kur'an metni üzerine yoğunlaştırmış ve genelde Kur'an metnine, özelde vakf-ibtida konusuna dair Kitabu'l-Kat' ve'l-İ'tinaf adlı eseri kaleme almıştır. Biz Nahhâs'ın bu eserinden hareketle vakf-ibtida meselesinde nasıl bir usul benimsediğini ve nasıl bir tefsir anlayışına sahip olduğunu ortaya koymaya çalışacağız. Bu bağlamda Nahhâs'ın, Kur'an'ı anlama ve yorumlama serüveninin önemli bir halkası olarak, nasıl bir tefsir yaklaşımına sahip olduğu, Kur'an'ın metnine dair tartışılan vakf ve ibtida meselesini nasıl ele aldığı büyük önem taşımaktadır. Zira Nahhâs, metin-dil merkezli bir tefsir yaklaşımına sahip olup, eserinde vakf-ibtida yerlerini belirlerken daha çok dilsel verileri kullanmıştır. Bu durum ilahi kelamın, dile bağlı olarak metin üzerinden nasıl inşa edildiğini ve Kur'an metnine dair tartışılan meselelerin ve farklılıkların ilahi kelamın özünden değil, dilin yapısal ve içsel değişiminden kaynaklanan farklılıklar olduğunu, açık bir şekilde göstermektedir.