Türkiye’de Yetişen Tütünlerdeki Radyoaktif Çekirdek Konsantrasyonlarının Ölçülmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Güler Ağgez

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ela GANİOĞLU NUTKU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkiye tütün yetiştiriciliği bakımından Dünya'da 5. sırada yer almaktadır. Ülkemizin Ege, Karadeniz, Güneydoğu Anadolu, Doğu Anadolu, Marmara ve Akdeniz bölgesinde farklı türlerde tütün yetiştirilmektedir. Tütün ile ilgili yapılan çalışmalarda, tütün içerisinde doğal olarak oluşan radyoaktif maddelere rastlanmıştır. Bu radyoaktif maddelerin bazıları, tütünün ekildiği topraktan kaynaklanan 238U (238-Uranyum), 232Th (232-Toryum) ve 40K (40-Potasyum) dır ve bölgeden bölgeye değişiklik gösterebilir. Dünya'da tütün ve tütün mamüllerini kullanmaktan dolayı çok sayıda insan ölmektedir. Tütünün insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerinin başlıca sebeplerinden biri de tütünün içerisindeki radyoaktif maddelerdir. Bu tez kapsamında Türkiye'de farklı bölgelerde yetişen farklı türdeki tütün örnekleri temin edilmiş ve bu örneklerdeki radyoaktif çekirdek konsantrasyonları hesaplanmıştır. Ayrıca coğrafi konumu nedeniyle Türkiye'nin Çernobil Reaktör Kazası'nda açığa çıkan fisyon ürünlerinin atmosferik yollarla taşınmasından etkilendiği düşünülmektedir. Bundan dolayı Türkiye'de yetişmekte olan tütün bitkisinde doğal radyoaktif maddeler dışında sezyum izotoplarının da olduğu düşünülmüş ve 137Cs (137-Sezyum) nin radyoaktivitesi de incelenmiştir. 238U, 232Th, 40K ve 137Cs radyoaktif çekirdekleri ölçme işlemi son teknoloji ile üretilen p-tipi koaksiyel %35 verimlilikte yüksek saflıkta germanyum dedektörünü (HPGe) içeren Gama Spektroskopi Sistemi ile yapılmıştır. Hesaplanan bu veriler The United Nations Scientific Committee on the Effects of Atomic Radiation (UNSCEAR)'ın raporlarında sunulan sınır değerleri ile karşılaştırılmıştır. Ayrıca elde edilen sonuçlara dayanarak sigara içenlerin maruz kaldığı yıllık etkin doz miktarı hesaplanmıştır.