The role of investors' behavioral bias and emotions on the relationship between their attitudes toward social media marketing communication and their investment decisions: A research from the perspective of behavioral finance
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MARWAN MOHAMMED ABDULLAH GHALEB
Danışman: Fulya Aydınlı Kulak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Davranışsal finans modeli, yatırımcıların karar alma süreçlerinde davranışsal önyargıları ve duygularının etkisi nedeniyle rasyonel yatırım kararları almadıklarını açıklarken, planlı davranış teorisi, belirli bir konuda veya kişiye karşı olumlu bir tutum geliştirerek davranışın belirli bir yöne yönlendirilmesine yönelik müdahalelerin yapılabileceğini öne sürer ve bu, sosyal medya pazarlama iletişimi gibi çeşitli yöntemlerle sağlanabilir. Bu tez, bu iki teoriyi birleştirerek, İstanbul borsasında işlem gören bireysel Türk yatırımcılarının sosyal medya pazarlama iletişimine yönelik tutumları ile yatırım karar alma süreçleri arasındaki ilişkiye, davranışsal önyargılar ve duyguların aracı rolünü incelemektedir. Veri toplamak amacıyla bir anket kullanılmış olup, öncelikle pilot çalışma için 155 yatırımcıdan, ardından ana çalışma için 413 yatırımcıdan veri toplanmıştır. Yapısal eşitlik modellemesi (YEM) analizi sonuçları, sosyal medya pazarlama iletişimine yönelik tutum ile yatırım karar alma süreci arasındaki ilişkide, davranışsal önyargılar ve duyguların önemli bir aracılık rolü oynadığını ortaya koymuştur. Ayrıca, sosyal medya pazarlama iletişimine yönelik tutumun yatırım karar alma süreci üzerinde doğrudan bir etkisinin olmadığı, ancak davranışsal önyargıları tetikleme ve duyguları harekete geçirme konusunda doğrudan önemli bir rol oynadığı ve bunun da yatırım karar alma sürecine doğrudan etki ettiği tespit edilmiştir. Bu bulgular, aşırı güven önyargısı, temsiliyet önyargısı, referans nokta önyargısı, pişmanlıktan kaçınma, kaybetmekten kaçınma, zihinsel muhasebe ve sürü davranışını kapsamaktadır. Ayrıca, olumlu ve olumsuz duygular da yer almaktadır. Mevcutluk önyargısı da analize dahil edilmiş, ancak sonuçlar bu önyargının bir etkisinin olmadığını göstermiştir. Bu tez, şirketlere, bireysel yatırımcıları kendi hisselerine yönlendiren bir sosyal medya pazarlama içeriği geliştirmede davranışsal önyargılar ve duygulardan nasıl faydalanabileceklerine dair fikirler sağlamaktadır. Öte yandan, bireysel yatırımcıların, davranışsal önyargılarının ve duygularının irrasyonel yatırım kararları almalarına nasıl yol açtığını ve bu kararların üçüncü bir tarafça yönlendirilebileceğini anlamalarına yardımcı olmaktadır.