Serbest Ticaret Anlaşmalarının Türkiye Ve AB Ekonomilerine Olan Etkileri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyasal Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Halil İbrahim EMİR

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Selman YILMAZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Son 30 yılda hızla artan dünya ticareti ve rekabetçilik, devletlerin pazar paylarını artırma çabalarını da artırmıştır. Devletler, küreselleşen dünyada pazar paylarının yerini koruyabilmek ve artırmak, teknolojik yeniliklerden uzak kalmamak, ülke ekonomisini serbest piyasa sistemi ile bütünleşebilmek amacı ile çeşitli yollar izlemişlerdir. Bu kapsamda devletler uluslararası alanda başarılı olabilmek amacı ile ekonomik bütünleşmeler uygulamaya başlamıştır. Karşılıklı çıkar ilişkisine dayalı olan bütünleşme türlerinin ise belki de en etkin kullanılan aracı Serbest Ticaret Anlaşmaları (STA)'dır. STA'ları uygulayan devletlerin gerek rekabetçiliği üstün olduğu alanlarda karşılıklı olarak gümrük tarifelerini indirmeleri ya da tamamen kaldırmaları gerekse yatırım transferi, teknoloji transferi, fikri mülkiyet hakları, dış ticarette ortaya çıkan hukuki engellerin kaldırılması, şeffaflık ve gümrük kurallarının birbirleri ile uyumlaştırılması hususları; devletlerin uluslararası alanda etkin rol oynayabilmelerine olanak sağlamaktadır. Tüm bu ekonomik avantajların yanında oluşturulan STA'lar ile güçlü ekonomik bağ oluşturan devletlerin siyasi ve sosyal ilişkileri de gelişmekte bu da devletler arasında sağlıklı iletişim ortamı doğurmakta; hatta gerçekleştirilmesi planlanan Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı Anlaşması (TTYO) gibi küresel sistemi etkileyebilecek kadar önemli rol oynayabilmektedir. Bunun yanında anlaşmanın dışında kalan diğer ülkeler için önemli dezavantajlar doğurabilmektedir. Dolayısı ile Türkiye ve AB'nin oluşturduğu STA'lar, tarafların ekonomik ilişkilerini geliştirmeye fırsat tanımakta, ancak Türkiye'nin Gümrük Birliği'ni imzalayıp AB'ye üye olmayan bir devlet olarak hareket kabiliyetini daraltmakta ve bu yönü ile Türkiye ekonomisini olumsuz etkilemektedir.