Neoliberal popülizmden neoliberal otoriteryanizme: 2002-2017 Türkiye'si örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyasal Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Emre Biçen
Danışman: Güven Gürkan Öztan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkiye'nin 1980'li yılarla birlikte başlayan yapısal ekonomik değişim programları ile neoliberalizme eklemlenme süreci, formel güvencelerin ortadan kalkmasına neden olarak emek rejiminin istihdam yapısında esnekleşmeye ve toplumun güvencesizleşmesine yol açmıştır. Yine 1980'ler ile birlikte emeğin örgütlü gücünün yasal menfaatlerden yoksun bırakılarak ve zor yoluyla dağıtılarak kırılması toplumun devam eden özelleştirme ve piyasalaştırma politikalarıyla yoksullaşmasına neden olmuştur. Bu doğrultuda neoliberalizmin sürdürülebilirliği bağımlı toplumsal güçler ile hegemonik sınıflar arasındaki çelişkinin görünmez kılınmasına bağlı olmuş, böylece toplumun gerçekleşen ideolojik, politik ve ekonomik dönüşüme hegemonya yoluyla bağlanabilmesi sorunu ortaya çıkmıştır. Neoliberalizmin sürdürülebilirliği sorunu bu yönüyle hak temelli sosyal politika uygulamaları yerine popülist dağıtım politikalarını "hegemonik projenin" programı haline getiren böylece birikim rejiminin çelişkilerini popülizmle örten AKP gibi partilerin güçlenmesine yol açmıştır. Ekonomik faktörlerle olduğu kadar ekonomi dışı faktörlerle de bağımlı sınıfların hegemonik projeye ideolojik ve politik olarak bağlanması noktasında popülizm önemli bir yer işgal etmiştir. Diğer yandan popülizmin kendisinin de tartışmalı bir kavram olması popülizmin ne olduğu sorusunun yanıtlanmasını da gerektirmektedir. Bu çalışmada popülizme ilişkin belirli yaklaşımlar da ortaya koyularak Türkiye'nin 2002-2017 yılları arasındaki Adalet ve Kalkınma Partisi iktidarı dönemi, uygulanan popülist politikalar ve popülizmin neoliberalizmle ilişkisi temelinde ele alınmaktadır. Popülizm bu anlamda Bob Jessop'on "iki uluslu hegemonik proje" ve Poulantzas'ın "otoriter devletçilik" kavramları ile bir arada değerlendirilerek ela alınmaktadır. Yine iki uluslu hegemonik proje ve otoriter devletçilik kavramları ile belirtilen dönem açıklanmaya çalışılmaktadır.