"Hüseyin Sırrı Bellioğlu: Hayatı ve Siyasi Mücadelesi (1879-1958)"
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İrfan Dervişoğlu
Danışman: Murat Aydoğdu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:1876 senesinde Lefkoşa'da doğan Sırrı Bellioğlu ilk ve orta eğitimini burada almış, ardından İstanbul'a giderek burada Mülkiye Mektebi'ne girmiş, ancak siyasi nedenlerden ötürü Mülkiye Mektebinden ihraç edilmiştir.Bellioğlu Mülkiye Mektebi'nden ihraç edildikten sonra Kastamonu'ya sürgün edilmiştir. Sürgün günleri II. Meşrutiyetin İlanı ile birlikte sona ermiş, ardından 1908-1919 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğunun çeşitli bölgelerinde kaymakam ve mutasarrıf olarak görev almıştır. Milli Mücadele yıllarında önemli roller üstlenen Bellioğlu, 1.TBMM'de aktif bir milletvekili olarak öne çıkmış ve muhalif bir isim olarak İkinci Grup içerisinde yer almıştır. Aynı dönemde İktisat Vekilliği ve PTT Müdürlüğü gibi yapmıştır. Ayrıca Yeşilordu Cemiyeti'nde yer almış ve Londra Konferansına Ankara heyeti bünyesinde müşavir olarak gitmiştir.Bellioğlu Cumhuriyetin ilk yılları bir süre ticaret yapmak için Sovyet Rusya'ya gitmiştir. Dördüncü Dönem TBMM'de Kocaeli'den Müstakil Mebus olarak seçilmiştir. Bellioğlu bu dönemde özellikle mali alanda hükümete yönelik eleştirileri nedeniyle büyük tepki çekmiş, bu durum onun bir sonraki dönemde mebus olarak seçilmesine engel olmuştur. Meclis dışı kalmasının ardından muhalefetini gerçekleştirecek bir mecra bulamayan Bellioğlu, İkinci Dünya savaşı yıllarında üst düzey isimlere hükümete yönelik eleştirilerini içeren isimsiz mektuplar yollamaya başlamıştır. Yolladığı mektuplar nedeniyle orduyu isyana teşvik etmekle suçlanan Bellioğlu 9 yıl 4 Ay Hapis cezasına çarptırılmıştır. Bu tez çalışması Bellioğlu'nun hayatını bir bütün olarak ele almayı ve onun siyasi mücadelesini incelemeyi amaçlamaktadır.