Erken Dönem Türkiye SSCB İlişkilerinde Kültürel Faaliyetlerin Rolü (1923-1935)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyasal Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Tünay Aras

Danışman: İlker Aktükün

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Türkiye ve SSCB arasında erken Cumhuriyet döneminde meydana gelen kültürel faaliyetler incelenmiştir. Bu kültürel faaliyetler incelenmeden önce kültürel faaliyetlerin uluslararası ilişkilerdeki rolünü anlamak için ilk bölümde teorik ve kavramsal bir tartışma yapılmıştır. Yapılan bu kavramsal tartışmada "yumuşak güç", "kamu diplomasisi", "kültürel diplomasi" ve "propaganda" kavramları karşılaştırmalı bir şekilde analiz edilerek, bu kavramların farklı ve benzer yönleri tablolar üzerinde gösterilmiştir. Yapılan bu kavramsal tartışmanın ardından çalışmanın ikinci bölümünde söz konusu dönemde Türkiye SSCB ilişkilerinin karakterini belirleyen ulusal ve uluslararası faktörler analiz edilmiştir. Aynı zamanda bu bölümde Türkiye SSCB resmi ilişkilerinin kurumsallaşma aşamalarına değinilmiş ve iki ülke arasında bu dönemde gerçekleştirilen üst düzey resmi ziyaretler dönemin basın organları taranarak detaylarıyla gösterilmiştir. İki ülkenin kültürel alanda gerçekleştirdikleri ilişkiler için oldukça önem arz eden bu resmi ziyaretlerden sonra tezin üçüncü bölümünde iki ülkenin çeşitli kültürel alanlarda gerçekleştirdiği faaliyetler siyasal boyutlarıyla birlikte incelenmiştir. Spor, sinema ve tiyatro başta olmak üzere çeşitli sergilerin kültürel faaliyet alanı olarak incelendiği bu bölümde yoğunluklu olarak birincil kaynaklar kullanılmıştır. Dönemin gazete ve dergilerinin yanı sıra Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi'nde konuyla ilgili olan belgelerden faydalanılarak söz konusu kültürel faaliyetler hakkında genel bir çerçeve ortaya koyulmuştur. Bütün bu çalışma boyunca kültürel alanın siyasal alanla olan ilişkisi ve kültürel alanın dış politikanın bir aracı olarak kullanılma biçimi satır aralarında sürekli vurgulanmıştır.