AKCİĞER KANSERLİ HASTALARDA MUKOZA İLİŞKİLİ İNVARİANT (MAİT) T HÜCRELERİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Aziz Sancar Deneysel Tıp Araştırma Enstitüsü Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE KÜBRA AKAY
Danışman: Günnur Deniz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Akciğer kanseri Türkiye'de ve dünyada mortalitesi yüksek malinitelerden biridir. Yapılan sınıflandırma ve evrelendirme, tedavinin gidişatında oldukça önemlidir. Klasik tedavi yöntemleriyle uzun süreli sağkalım sağlanamamaktadır. Son yıllarda, kansere karşı immün yanıtlarda önemli rol oynayan sitotoksik invaryant T hücrelerinin immünoterapide kullanımı üzerine çalışmalar artmıştır. Mukozayla ilişkili invaryant T (MAİT) hücreleri de sahip oldukları semi-invaryant reseptörlerle ve rol aldıkları immün yanıtlarla dikkati çekmektedir. Özellikle mukozal bölgelerde ve karaciğerde baskın olan bu hücre grubu gelişimleri için mikrobiyotaya ihtiyaç duymaktadır. Bakteriyel ve viral enfeksiyonlarda etkin rol almakla birlikte kanser hücrelerini de öldürebilmektedir. Çalışmamız insanda akciğer kanserli hastalarda dokularda ve periferik kanda MAİT hücrelerinin oranlarını ve etkinliklerini belirlemek için yapıldı. Bu çalışmaya küçük hücreli dışı akciğer kanserli hastalardan 15 periferik kan (erken ve geç evre), 5 tümör, 5 tümöre komşu akciğer dokusu ve 6 lenf nodu örneği, sağlıklı kontrollerden ise 10 periferik kan örneği dahil edildi. Tek hücre süspansiyonu hâline getirilen örnekler akan hücre ölçer ile analiz edildi. Sonuçta periferik kanda MAİT hücre yüzdesi total hasta grubunda sağlıklılarınkine kıyasla anlamlı derecede daha az tespit edildi (p=0,036). Hastalık evreleri arasında ise yüzde oran olarak anlamlı farklılık görülmedi. Hasta periferik kan örneklerinde diğer doku örneklerine kıyasla MAİT hücre yüzdesi daha fazla bulunmasına karşılık anlamlı bir fark saptanmadı. Sağlıklı periferik kan mononükleer hücrelerinin uyarım sonrası MAİT hücrelerinde anlamlı IFN-gama artışı tespit edildi (p= 0,016). Çalışmamız akciğer kanserinde MAİT hücrelerinin diğer kanser türlerinde olduğu gibi sağlıklılara kıyasla periferik kanda azaldığını doğrulamaktadır.