Perakende Mağazalarda İç Mekan Tasarımının Tüketici Davranışına Etkisi: LC WAIKIKI Örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İÇ MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DİLARA CEREN ÖZER

Danışman: Hatice Umut Tuğlu Karslı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

21.yüzyılda tüketim olgusu, yalnızca ihtiyaç temelli ürün veya hizmet kullanımından çıkmış; bireylerin günlük yaşam pratiklerine entegre olmuş bir sosyal aktivite halini almıştır. Bu dönüşüm, tüketim alanlarının çeşitlenmesine ve sayıca artmasına zemin hazırlamış; bu alanlar kullanıcılar için yalnızca alışveriş değil, deneyim yaşama ve markayla etkileşim kurma ortamlarına dönüşmüştür. Bu bağlamda, perakendeciler yoğun rekabet ortamında markalarını farklılaştırmak ve sürdürülebilir bir marka imajı yaratmak amacıyla iç mekân tasarımını stratejik bir araç olarak değerlendirmeye başlamıştır. Mağaza iç mekân tasarımı, tüketicinin mağaza deneyimini doğrudan etkileyerek hem marka algısını hem de satın alma davranışını şekillendirmekte; mağazalarda uygulanan iç mekan tasarımı unsurları ve konseptin tüketici davranışını nasıl etkilediği önemli bir araştırma gündemi oluşturmaktadır. Bu araştırmanın amacı, perakende mağaza iç mekân tasarımının tüketicilerin mağaza içi davranışlarına etkisini, LC Waikiki markasının iki farklı konsept ile düzenlenen mağazaları üzerinden araştırmaktır. Araştırmanın bulguları, konsept tasarımı ve tüketici davranışı arasındaki ilişkiye dair yol gösterici pratik bilgileri tartışmaya olanak sağlamaktadır. Bu araştırmanın temel problemi, perakende mağaza iç mekan tasarımının farklı mağaza konseptleri üzerinden tüketici davranışına etkisinin araştırılmasıdır. Bu kapsamda çalışmanın ilk bölümünde perakende mağazacılık ve tüketici davranışı kavramları ile ilgili kapsamlı bir literatür araştırması yapılmıştır. Perakende mağaza iç mekan tasarımının farklı mağaza konseptleri üzerinden tüketici davranışına etkisi araştırmasına alt yapı teşkil edecek değişkenlere teorik bir çerçeve oluşturmak amacıyla, ikinci bölümünde, görsel mağazacılıkta perakende mağaza konsept kavramı ve iç mekan tasarımı unsurları tanımlanmıştır. Literatüre dayalı olarak ortaya koyulan "tüketici mağaza içi davranış aşamaları" ve "mağaza iç mekan tasarım unsurları" ile yapılandırılan gözlem formları, vaka çalışması olarak belirlenen LCW perakende mağazasının iki farklı konsepte sahip mağazasında yürütülen nitel araştırmada veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Toplanan veriler içerik analizi ile analiz edilmiş ve iki farklı konseptte uygulanan iç mekan tasarım unsurlarının tüketicilerin mağaza içi davranışına etkisi karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiş; bulgular tartışılmıştır. Araştırma bulgularının, pazarlama, tüketici psikolojisi ve iç mekân tasarımı alan literatürüne katkı sağlaması yanında perakende sektörü çalışanları, mağaza sahipleri, yöneticileri, iç mimar ve tasarımcılar için konsept tasarımı ve tüketici davranışı arasındaki ilişkiye dair yol gösterici pratik bilgiler sunması amaçlanmaktadır.