BİNGÖL İLİNİN BEŞERİ VE EKONOMİK COĞRAFYASI

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Coğrafya Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MÜCAHİT OĞUL

Danışman: Mesut Doğan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın konusunu oluşturan Bingöl ili, Doğu Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Fırat Bölümü'nde yer almaktadır. Doğu Anadolu Bölgesi'nin genelinde olduğu gibi Bingöl ili oldukça yüksek ve engebeli bir sahada bulunmaktadır. İklim ve topoğrafya özelliklerinden dolayı Bingöl ilinde yerleşme geç bir tarihte başlamış olup çalışma sahası tarih boyunca önemli bir yerleşme merkezi olamamıştır. 1936'da il statüsü elde edilince Genç, Solhan, Kiğı ve Karlıova Bingöl'e bağlanmıştır. 1987'de Adaklı ve Yayladere, 1990'da da Yedisu Kiğı'dan ayrılarak müstakil birer ilçe haline getirildikten sonra Bingöl iline bağlı ilçe sayısı Merkez ilçeyle beraber 8'e yükselmiştir. Bingöl ilinin beşeri ve ekonomik özelliklerinin incelendiği bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde, doğal özelliklerin beşeri yapıyı nasıl şekillendirdiğini daha iyi anlamak amacıyla ilin; jeolojik, jeomorfolojik, iklim, toprak, bitki örtüsü özellikleri ve su kaynakları açıklanmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde ilin beşeri özelliklerinden yerleşme tarihi, nüfus ve yerleşme özellikleri derinlemesine incelenmiştir. Çalışma alanında yerleşme tarihi başlangıçtan günümüze kadar dönemlere ayrılarak irdelenmiştir. Nüfus özellikleri ildeki tüm ilçeleri kapsayacak şekilde analiz edilmiştir. Kır ve şehir yerleşmeleri; mesken tipleri, arazi kullanımı, şehirsel gelişim gibi konularla yerleşme özellikleri başlığında her ilçeyi ayrı ayrı kapsayacak şekilde incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ilin ekonomik özelliklerinden; tarım, hayvancılık, sanayi, ticaret, madenler ve enerji kaynakları, ulaşım ve turizme değinilmiştir. Çalışmanın sonuç ve önerilerinde Bingöl ilinde tespit edilen ekonomik ve mekânsal sorunlar ortaya konulmuş ve coğrafi bakış açısıyla bu sorunların çözümüne yönelik öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Bingöl, Beşeri Coğrafya, Yerleşme, Ekonomi, Tarım