Kolon kanserinde eksozomal mirna moleküllerinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Onkoloji Enstitüsü Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜMEYYE ONAT
Danışman: Şeref Buğra Tunçer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kolorektal kanserler dünya çapında insidans açısından üçüncü sırada ve mortalite açısından da ikinci sırada yer almaktadır. Kolon tümörleri, yavaş büyüyen tümörler olduğundan semptomatik hale gelene kadar genellikle ileri evreye ulaşmış olurlar. Bu nedenle, kolon kanseri morbidite ve mortalitesini azaltmada tarama prosedürlerinden yardım alınmaktadır. Şu anda gaita testi, kolonoskopi ve kanser ve/veya kanser öncesi lezyonları saptamak için çift kontrastlı baryum lavmanları gibi birkaç kolon kanseri tarama yöntemi mevcuttur. Bununla birlikte, bu yöntemlerden bazıları invazivdir veya sınırlı duyarlılık ve özgüllüğe sahiptir. Bu klinik zorlukların üstesinden gelmek için yeni, güvenilir, invaziv olmayan ve son derece hassas kolon kanserine özgü tanısal biyobelirteç keşfine halen günümüzde ihtiyaç duyulmaktadır. Eksozomlar; çoğu ökaryotik hücrenin endozomal bölmesinde üretilen çeşitli biyomolekülleri taşıyan ve lipid tabaka ile çevrili nano-ölçekli hücre dışı keseciklerdir. Kanser hücreleri normal hücrelerden daha fazla eksozom ürettiğinden, eksozomların kanser taramalarında bir teşhis aracı olarak da kullanılabileceği düşünülmektedir. Benzer şekilde önceki çalışmalar; hücrelerin miRNA'ları eksozomlar yoluyla hücre dışı ortama aktif olarak salgıladığını ve bu moleküllerin hücreler arasında iletişim kuran biyolojik haberciler olarak işlev gördüğünü hatta bu miRNA'ların çeşitli kanser tiplerinde ilaç direnci, immünomodülasyon ve metastaza katkıda bulunduğunu göstermiştir. Bu nedenle; kanserin erken teşhisi için eksozomlarda etkili biyobelirteçlerin keşfi, bilim camiasında yaygın bir ilgi uyandırmaktadır. Bu çalışmada; kolon kanserinde daha önce bir arada çalışılmamış olan, kan serumundan elde edilen eksozomal miR-769-5p, miR-3937, miR-99a-5p ve miR-30b-3p mikroRNA'larının ekspresyon seviyelerinin primer ve metastatik kolon kanserli hastalar ile sağlıklı kontroller arasındaki karşılaştırmadan çıkan sonuçlar doğrultusunda kolon kanserinde potansiyel biyobelirteçlerin belirlenmesi hedeflenmiştir. Böylece hastanın yaşam kalitesine engel olacak invaziv girişimlere gerek duymadan son derece hassas, invaziv olmayan ve kolon kanserine özgü tanısal biyobelirteçler yardımı ile kesin tanı ve hastalığın prognozu hakkında bilgi sahibi olunabilecektir.