İşsiz, İstihdam Edilen Ve İşverenlerin Genç İşsizliğinin Nedenlerine İlişkin Görüşleri: IBBS-1 Türkiye İncelemesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAKAN SARAÇ
Danışman: Levent Şahin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde ülkelerin en önemli problemlerinin başında işsizlik yer almaktadır. Bu sorundan en fazla etkilenen yaş grubunun ise gençler olduğu görülmektedir. İşgücü piyasası taraflarının genç işsizlik sorununu nasıl algıladıklarının tespit edilmesi genç işsizlik probleminin çözümüne katkı sağlayacaktır. Bu noktada tarafların genç işsizlik hakkındaki görüşleri problemin çözümü noktasında önem arz etmektedir. Bu nedenle çalışmada işsiz, istihdam edilen ve işverenlerin genç işsizlik hakkındaki algılarını ölçmek ve bu algıları etkileyen değişkenleri tespit etmek amaçlanmıştır. Öncelikle söz konusu nedenlerin tespit edilmesi için literatür taraması yoluyla genç işsizliğinin nedenlerine yönelik yapılan araştırmalar incelenmiştir. Araştırma nicel araştırma yöntemi ile yürütülmüştür. Literatür taraması sonucu elde edilen genç işsizlik nedenlerine yönelik ifadeler sınanmış olup "Genç İşsizlik Algısı Ölçeği" geliştirilmiştir. Ölçeğin yüksek düzeyde geçerlilik ve güvenilirliğe sahip olduğu görülmüştür. Araştırmanın açıklayıcı faktör analizi (AFA) IBM SPSS-22 paket programı ile doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ise AMOS programı kullanılarak yapılmıştır. Araştırmaya Türkiye İBBS-I çerçevesinde 12 alt bölge içerisinde 51 farklı ilde ikamet eden 549 işsiz, 58 ilde ikamet eden 599 istihdam edilen ve 32 ilde faaliyet gösteren 407 firma olmak üzere 1.555 kişi katılmıştır. Nicel verilerin analizinde yüzde, frekans ve aritmetik ortalama istatistikleri kullanılmıştır. Ölçme aracının normallik testi yapılarak parametrik testlerin uygulanmasına karar verilmiştir. Genç işsizlik algısı ölçeğinin arz ve talep kaynaklı alt boyutlarının bağımsız değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı parametrik testlerden T-Testi ve ANOVA ile test edilmiştir. Bunun yanı sıra tarafların görüşlerinin hangi ifadelerde farklılaştığı tespit edilmiştir. Çalışma sonucuna göre genç işsizlik nedenlerinin arz ve talep kaynaklı iki alt boyuttan oluştuğu tespit edilmiştir. İşsizlerin genç işsizlik algısı, cinsiyet ve işsizlik süresi değişkeninden etkilenmezken, diğer değişkenlerin tamamından etkilendiği görülmüştür. İstihdam edilenlerde ise bütün değişkenlere göre ölçek alt boyutlarının en az birinde anlamlı farklılık bulunmaktadır. Öte yandan işverenlerin eğitim, faaliyet gösterdiği sektör, mesleki deneyim ve yaş değişkeni ölçek alt boyutlarının en az birinde anlamlı farklılık göstermektedir. İşverenlerin faaliyette bulunduğu bölge değişkenine göre anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Bölge değişkeni işsiz ve istihdam edilenler açısından ise arz kaynaklı faktörlerde anlamlı farklılık oluşturmaktadır. İşsiz ve istihdam edilenlerin, genç işsizliğine ilişkin görüşlerinin birbirlerine yakın olduğu bulunmuştur. En fazla görüş ayrılığı işsizler ile işverenler arasında gerçekleşmiştir. İşsiz ve istihdam edilenler genç işsizliği daha çok talep kaynaklı faktörlere, işverenler ise arz kaynaklı faktörlere atfetmiştir. "İş beğenmeme", "gençlerde yetersiz çaba ve isteksizlik", "açık iş pozisyonlarının yetersizliği" ve "işverenlerin tecrübesiz personel çalıştırmak istememesi" ifadeleri taraflar arasında en fazla görüş ayrılığının yaşandığı ifadelerdir. Anahtar Kelime: Genç İşsizlik, Genç İşsizliğinin Nedenleri, İşsizlik Algısı