Temporomandibular Eklem Kondil-Disk Kompleksi Düzensizliklerinin Görüntülenmesinde Ultrasonografinin Yeri


Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İpek Karabulut

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): İlknur ÖZCAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde temporomandibular eklem (TME) şikayeti olan hastaların sayısı, şikayetlerine çözüm bulabilmek amacıyla diş hekimliği fakültelerine başvurma oranları ve bu konudaki bilinçlenme giderek artmaktadır. Hastalara faydalı olabilmek ve uygulanacak tedavi yöntemini belirlemek için doğru tanı koymak en önemli adımı oluşturmaktadır. Kesin teşhis için klinik muayene bulgularının yanında hastanın şikayetlerine yönelik radyolojik muayene verileri bir arada değerlendirilmelidir. Görüntüleme yöntemlerinin seçimi bu noktada büyük önem kazanmaktadır. Bu çalışmada, diş hekimliğinde daha yaygın olarak kullanıma girmeye başlayan, ucuz ve kolay ulaşılabilen ultrasonografik görüntülemenin (USG), TME incelemelerinde; pahalı, uygulama ve değerlendirilmesi uzmanlık gerektiren, randevu süreleri çok uzun olan manyetik rezonans görüntülemeye (MRG) alternatif bir görüntüleme yöntemi olabilmesi değerlendirilmek istenmektedir. Bu çalışmanın amacı TME'de kondil-disk kompleksi düzensizliklerinde USG'nin tanısal değerinin ve TME görüntülenmesinde etkinliğinin belirlenmesidir. Bu amaçtan yola çıkılarak TME şikayeti ile "İstanbul Üniversitesi, Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon ABD, Çene Polikliniği"ne başvuran ve zaten MRG endikasyonu almış gönüllü 50 hasta (100 eklem) çalışmamıza katılmıştır. 3 ayrı araştırmacı hekim, her biri tek bir yöntemi uygulamak ve diğer araştırmacıların kayıtlarına kör kalmak koşuluyla MRG, klinik muayene ve USG bulgularını yeniden değerlendirmişlerdir. MRG ile karşılaştırıldığında, eklem içi düzensizliklerin teşhisinde klinik muayenenin duyarlılığı %73, özgünlüğü %37 ve tanısal doğruluğu %70 bulunmuştur. USG'nin ise duyarlılığı %75,7, özgünlüğü %33,3, tanısal doğruluğu %73 olarak bulunmuştur. Ayrıca MRG'de eklem içi efüzyon varlığı saptanan eklemlerin USG'de ölçülen kapsül mesafeleri değerlendirilerek ortalama değer 1,462 mm bulunmuştur. Sonuç olarak; invaziv olmayan, radyasyon içermeyen, rahat uygulanabilen, ucuz ve kolay ulaşılabilen, dinamik bir görüntüleme yöntemi olan USG ile disk pozisyonu, kemik yüzeyi değişiklikleri ve kapsül mesafesi yüksek oranda doğru bir şekilde değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Temporomandibular Eklem, Ultrasonografi, Magnetik Rezonans