Hemodiyaliz Tedavisi Alan Son Dönem Böbrek Yetmezliği Hastalarının Odyolojik ve Vücut Sıvı Hacim Parametreleri Arasındaki ilişki : Endolenfatik Sıvı Değişim Dinamiklerinin Araştırılması


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YASİN ÇETİNKAYA

Danışman: Mehmet Çelik

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Diyaliz hastalarında öncesi ve sonrası Wideband Timpanometri (WBT) çalışması yaparken, sıvı değişkenliği iç kulak ve orta kulak basınç denge mekanizmalarını etkileyebilir. Diyaliz sırasındaki sıvı çekimi, ekstraselüler ve intraselüler sıvı dinamiklerinde belirgin değişikliklere yol açar. Bu durum, orta kulaktaki basınç regülasyonunu etkileyerek WBT parametrelerinde değişikliklere neden olabilir. Bu çalışmada KBY sebebiyle hemodiyaliz tedavisi alan hastalarda hemodiyaliz öncesi ve sonrası bioempedans ölçümleri, wide band timpanometri ölçümleri ve odyometri ölçümleri yapılarak bu ölçümler arasında anlamlı bir fark olup olmadığı, diyaliz esnasında ultrafiltrasyon ile çıkarılan sıvı miktarı ile bioempedans ölçümlerinin korelasyonu, bioempedans ölçümleri ile wide band timpanometri ve saf ses odyometri ölçümleri arasında korelasyon olup olmadığı ve buna bağlı olarak endolenfatik sıvı değişim dinamiklerinin araştırılması hedeflendi. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmamızda İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Nefroloji Anabilim Dalı Hemodiyaliz ünitesinde tedavi alan 31 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar yatak başı hemodiyaliz ünitesinde değerlendirildi. Hastalar işlem öncesinde otoskopik muayene ile değerlendirildi. Daha önce herhangi bir sebepten dolayı kulak ameliyatı olmuş hastalar ve muayenesinde perforasyon/retraksiyon vb. patolojik bulgular olan 4 hasta dışlandı. Bir hasta hemodiyaliz esnasında komplikasyon gelişmesi üzerinde çalışmadan dışlandı. Bunun sonucunda toplamda 26 hasta çalışmaya dahil edildi. Bu hastalara yatak başı hemodiyaliz öncesi ve sonrası bioempedans ölçümü, wide band timpanometri ve odyometri yapıldı. Hastalardan rutin hemodiyaliz öncesi BNP (B-tipi natriüretik peptit ) bakıldı. Elde edilen bioempedans ölçümü, wide band timpanometri ve odyometri sonuçları ve hastalara ait klinik parametreler SPSS istatistik programı yardımıyla analiz edildi. Bulgular: Çalışma grubunun yaş ortalaması 55.3 ± 18.3'tür. 11 (%42.3)'i kadın, 15 (%57.7)'i erkek cinsiyettedir. Çalışmamızda diastolik kan basıncı (DKB) haricinde diğer tüm vücut sıvı hacmi parametreleri hemodiyaliz öncesi ve sonrası değerler arasında anlamlı fark bulunmuştur. Hemodiyaliz hastalarının saf ses odyometri parametrelerinin diyaliz öncesi ve xi sonrası dönemler arasında kıyaslanmasına bakıldığında, hemodiyaliz öncesi sağ kulak hava yolu 250 Hz medyan değeri ile hemodiyaliz sonrası medyan değerleri istatistiksel olarak anlamlı görüldü (p<0.001). Hemodiyaliz hastalarında wide band timpanometri parametrelerinin diyaliz öncesi ve sonrası dönemler arasında kıyaslanmasına bakıldığında her iki kulak tepe basıncı ile rezonans frerkansları değerlerinin hemodiyaliz öncesi ve sonrasında anlamlı fark bulunmuştur. Hemodiyaliz öncesinde, tepe basıncında absorbans değeri sağ kulakta 500 Hz medyan değeri ile sol kulakta 4000 Hz medyan değeri hemodiyaliz sonrası dönemdeki medyan değerleri arasındaki fark anlamlıdır . Hemodiyaliz öncesinde, ortam basıncında absorbans değeri sağ kulakta 2000 Hz medyan değeri ile sol kulakta 4000 Hz medyan değeri hemodiyaliz sonrası dönemdeki medyan değerleri arasındaki fark anlamlıdır . Bu çalışmamızda vücut sıvı hacim parametreleri ve odyolojik testler arasındaki değişiklikler arasındaki korelasyona bakılacak olursa , saf ses odyometri ve WBT'deki bazı frekanslardaki değerler ile pozitif yönde zayıf ve orta düzeyde ilişki olduğu bulunmuştur. Çalışmamızda hemodiyaliz sonrasında tepe basıncı değerleri ve rezonans frekansı değişimlerinin anlamlı derece değişiklik gösterdiği ortaya konmuştur. Sonuç: Çalışmamız son dönem böbrek yetmezliği olan hastaların hemodiyaliz öncesi ve sonrası vücüt sıvı hacmi parametreleri, saf ses odyometri ve wide band timpanometri ile değerlendirildiği literatürdeki ilk çalışmadır. Diyaliz öncesi ve sonrası hastalarda meydana gelen vücut sıvı hacmi değişiklikleri orta kulak ve iç kulak empedansını etkilemekte, endolenfatik sıvı dinamiklerine değişikliklere yol açmaktadır. Diyaliz öncesi ve sonrası WBT karşılaştırıldığında, daha az negatif timpanometrik basınç ve daha yüksek rezonans frekans değerleri görülmesi endolenfatik hidrops gelişen hastalarda WBT kullanımı potansiyel bir tanı aracı kullanılması öngörülebilir. Bulgularımız, WBT'nin güncel kullanımını ve endolenfatik hidrops tanısındaki yerini daha iyi anlamak için ileri araştırmalara ihtiyaç olduğunu ortaya koymaktadır.