İşçinin Ulaşılabilir Olmama Hakkı


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hukuk Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMİNE ESRA CANBOLAT

Danışman: Ayşe Ledün Akdeniz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Gelişen teknolojik iletişim araçları, işçilere günün her saatinde işvereni, çalışma arkadaşları, müşterileri tarafından ulaşılabilmesine imkân vermektedir. Artık işçi, geleneksel çalışma modelinden farklı olarak, işyerinden çıkmakla işle bağlarını koparamamakta; fiziki olarak işyerinden ayrılsa dahi her an işle ilgili bir taleple karşılaşabilmektedir. Öğretide "sürekli ulaşılabilirlik" olarak adlandırılan bu durum, işçinin işten kopamamasına neden olmakta; çalışma ve dinlenme süreleri arasındaki sınırların belirsizleşmesi, işçinin sağlığı, iş ve özel yaşam dengesi üzerinde birçok olumsuz etkiye neden olmaktadır. Sürekli ulaşılabilir olma durumunun söz konusu olumsuz etkilerini ortadan kaldırabilmek ve işçinin herhangi bir yaptırımla karşılaşmaksızın çalışma süreleri dışında işle ilgili iletişimleri reddedebilmesini güvence altına almak için "ulaşılabilir olmama hakkı" gündeme gelmiştir. Çalışmamızın ilk bölümünde teknolojinin gelişim süreci bağlamında iş hukukunun değişimi incelenmiş; günümüzde ulaşılabilir olma durumunun ortaya çıkmasıyla iş hukukunda yeni bir değişim sürecinin zorunluluğu ortaya konmuştur. Bu bölümde ayrıca sürekli ulaşılabilirlik kavramı açıklanarak iş ilişkisindeki etkileri üzerine ayrıntılı bir inceleme yapılmıştır. İkinci bölümde ulaşılabilir olmama hakkı tanımı, kapsamı, unsurları ve hukuki niteliği itibarıyla ortaya konmaya çalışılmıştır. Ayrıca karşılaştırmalı hukukta ulaşılabilir olmama hakkına ilişkin çeşitli uygulamalar ve kanuni düzenlemeler incelenmiştir. Son bölümde ise ulaşılabilir olmama hakkı, Türk Hukuku bağlamında Anayasa, çeşitli kanuni düzenlemeler ve iş hukukunun temel ilkeleri çerçevesinde ele alınmış ve iş ilişkisindeki çalışma ve dinlenme sürelerine etkisi incelenmiştir. Son olarak ulaşılabilir olmama hakkına ilişkin kanunda açık bir düzenlemeye ihtiyaç olup olmadığına yönelik görüş ve tartışmalara yer verilmiştir.