Klasik Türk Edebiyatında Gülistan Şerhleri ve Gelibolulu Sururi'nin Şerh-i Gülistan'ı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Türk Dili Ve Edebiyatı Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Merve Safa Aydın

Danışman: Fatih Odunkıran

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İran edebiyatının büyük ustalarından Sâdî-i Şîrâzî'nin Gülistân adlı eseri, ahlâkî öğüt ve hikmetleri hikâyeler aracılığıyla aktaran bir başyapıt olarak İslam dünyasında ve Türk edebiyatında önemli bir yer edinmiştir. Didaktik yapısı sebebiyle medreselerde ders kitabı olarak okutulan eser, erken dönemlerden itibaren pek çok tercüme ve şerh çalışmasına konu olmuştur. Bu çalışmalar hem Arapça hem Türkçe hem de Farsça kaleme alınmıştır. Tezimizde, söz konusu şerh geleneği ele alınmakta, özellikle XVI. yüzyıl şairlerinden Gelibolulu Sürûrî'nin talebelerinin isteği üzerine Arapça olarak yazdığı Şerh-i Gülistân adlı eseri incelenmektedir. Çalışmada önce şerh kavramı ve Gülistân'a dair genel bilgiler verilmiş, ardından Türk edebiyatındaki tercüme ve şerh faaliyetleri değerlendirilmiştir. Son olarak, Sürûrî'nin eseri şekil ve muhteva özellikleri bakımından ayrıntılı olarak incelenmiş ve İbn Seydî Alî'nin Şerh-i Gülistân'ı ile karşılaştırılarak şairin eleştirileri ortaya konulmuştur.