Lojistik köylerin performans değerlendirme kriterlerinin belirlenmesine ilişkin bir araştırma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ULAŞTIRMA VE LOJİSTİK YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ORCAN ÇETİNKAYA

Danışman: Erdem Özkan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ürünlerin hammadde aşamasından son tüketiciye ulaşmasına kadar geçen süreçte oluşan lojistik maliyetler önemli bir katma değer oluşturmaktadır. Bu katma değer kabiliyeti yüksek süreci faaliyet konusu edinmiş işletmelerin bir araya gelerek oluşturdukları ve depolama, elleçleme, taşıma vb. gibi faaliyetlere ek olarak; bankacılık, araç bakımı, sigortacılık vb. gibi sürece ilişkin faaliyetlerin de bu kümelenmeler içerisinde yer alarak tüm operasyonun tek bir merkezden yürütülmesine olanak tanıyan lojistik köylerin de birer işletme gibi kârlılığını en yüksekleyecek biçimde yürütülmesi gereksinimi doğmaktadır. Bu gereksinim doğrultusunda bu yüksek lisans tez çalışmasında lojistik köylerin performansını değerlendirmede kullanılabilecek bir kriter seti oluşturmak amaçlanmıştır. Bu amaçla lojistik köy performans değerlendirme kriter setini, konuya farklı pencerelerden bakılabilmesini sağlamak amacıyla akademiden, sektörden ve kamu kuruluşlarından konuya ilişkin çalışmalarda görev alan uzmanların tecrübeleri ve literatürden edinilen bilgiler doğrultusunda bulanık AHP yöntemi kullanılarak oluşturulmuştur. Bu çalışma kapsamında birinci aşamada literatür taranarak konuya destek olabilecek çalışmalar incelenmiş ve genel çerçeve çizilmiştir. İkinci aşamada sektörden, akademiden ve kamu kuruluşlarından konuyla ilgili uzmanlar ile yarı-yapılandırılmış görüşmeler yapılarak her birinden ana kriter ve alt kriterler belirlemeleri istenmiştir. Elde edilen bu kriterler bir arada derlenerek kriter seti oluşturulmuştur. Üçüncü aşamada, uzmanlardan, kriter setinde yer alan ana kriterlerin ve alt kriterlerin ikili karşılaştırmalarını yaparak önem derecelerini belirlemeleri istenmiştir. Bu aşamada elde edilen kriterler bulanık analitik hiyerarşi prosesi yaklaşımı kapsamında genişletilmiş analiz metodu ve toplam entegral değer yöntemi kullanılarak sonuç kriter setine ulaşılmıştır. Sonuçlara göre bir lojistik köyün performansının değerlendirilmesinde sırasıyla operasyonel performans, finansal performans, çevresel performans ve pazarlama performansı ana kriterlerinin ölçülmesi gerekliliği ortaya çıkmıştır. Ayrıca bu ana kriterler altında ölçülmesi önem taşıyan on dokuz alt kriter göreceli önem seviyeleri ile birlikte tanımlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Lojistik, Lojistik Köy, Performans Değerlendirme, Bulanık Analitik Hiyerarşi Prosesi