Türk Vergi Sisteminde Gelirin Elde Edilmesinde Tahakkuk ve Tahsil Esasları

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2007

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NAZIM BAHRİ SAFOĞLU

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Salim Ateş OKTAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türk Vergi Sisteminde ?vergiyi doguran olay?, hem vergi idaresi hem de vergi yükümlüsü açısından çok önemli bir kavramdır. Çünkü, vergiyi doguran olay, devletin bir vergi alacagının, yükümlünün ise bir vergi borcunun dogdugunun habercisidir. Gelir elde edilmeden yani vergiyi doguran olay gerçeklesmeden vergi alacaklısının harekete geçmesi söz konusu degildir. Vergiyi doguran olayın ortaya çıkması için, vergiye konu olan bir olay ile vergi yükümlüsünün kanunun öngördügü sekilde iliskiye girmesi gerekmektedir. Vergiyi doguran olayın gerçeklesmesi ile birlikte devlet ile yükümlü arasında bir vergi borcu iliskisi kurulmaktadır. Vergiyi doguran olay, Vergi Usul Kanunu'nun 19'uncu maddesinde, vergi kanunlarının vergiyi bagladıkları olayın meydana gelmesi veya hukuki durumun tamamlanmasına baglanmıstır. Baska bir ifadeyle, vergi kanunlarının vergiyi bagladıkları olayın dogumu veya hukuki durumun tamamlanması halinde gelir elde edilmis sayılacak ve devletin vergilendirme yetkisi bu noktada baslayacaktır. Tez konusu olarak bu konuyu seçmemin sebebi, vergi borcu ya da vergi alacagının dogumu, bildirim ve beyan zamanı, ceza uygulaması ve vergi borcunu ortadan kaldıran zamanasımı sürecinin tespiti açısından, gelirin elde edilme zamanının yani vergiyi doguran olayın önem arz etmesidir. Vergilendirme açısından, elde edilen gelirin vergilendirilmesi esas olup elde edilmeyen gelirin vergilendirilmesi söz konusu degildir. Dolayısıyla Gelirin elde edilmesi vergilendirme açısından büyük önem tasımaktadır. Gelir Vergisinde vergiyi doguran olay gelirin elde edilmesidir. Ancak, elde etme kavramı vergi kanunlarında tanımlanmamıstır. Elde etme kavramının vergi kanunlarında tanımlanmaması, uygulamada ortaya çıkan sorunlar karsısında, idarenin uygulamalarında, yargı kararlarında ve Türkçe yazında farklı kavramların ortaya çıkmasına neden olmustur. Elde etme kavramındaki belirsizligi gidermek amacıyla kullanılan kavramlar ve benimsenen ilkeler, bu alandaki belirsizligi gidermekten çok hafifletmeye yardımcı olmaktadır. Gelirin elde edilme esasları, Gelir Vergisi iv Kanunu'nun 2'nci maddesinde yer alan gelir unsurlarına göre degismektedir. Çalısmada, Türk Vergi Sisteminde, gelir unsurlarının elde edilmesi konusunda benimsenen esaslar, vergi kanunları ve yargı kararları dogrultusunda ortaya konulmaktadır.