Sovyetler Birliği döneminde Azerbaycan sinemasında çocuk filmlerinde müziğin kullanımı


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AFAQ ETIBARLI

Danışman: İlkay Nişancı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sinema, doğası gereği sadece bir sanat değil, aynı zamanda hayatın gerçeklerini ve olaylarını tam olarak belgelemenin bir aracıdır. Sinematografi, eserlerinde hayatın gerçeklerini tüm özgünlüğüyle yansıtır ve korur. Sinema tarihi geçmişi incelemek için değerli bir kaynak haline gelmiştir. Sinema resim, heykel, müzik, edebiyat, dans vb. sanat dalları ile ilişki halinde olan bir sanat dalıdır. Sinemada, filmin anlatı yapısında müzik, önemli yere sahiptir. Müzik ve sinema ilişkisi sinemanın icadıyla başlamıştır. Başlangıçta filmler, projektör makinesinin çok ses yapması ve karanlık bir ortamda seyircinin sıkılmaması için sessiz çekiliyordu, bu yüzden gürültü kapatılarak seyircinin neşelenmesi sağlanıyordu. Tabii ilk sinema salonlarında canlı müzik yapılan kafeler olması bunda etkili olmuştur. 1913-1927 yıllarını kapsayan sessiz sinema döneminde, bir köşede film izlenirken diğer köşede oturan piyanist çaldığı müzikle seyirciyi can sıkıntısından kurtarmaya çalışmış, ve zamanla yeni besteler yapılmaya başlanmıştır.Bu müzikler zaman geçtikçe sevinç, heyecan, korku gibi sahnelerde çalınmış ve izleyicinin dakkatini çekmeği başarmıştır. Sinema müzikallerle ilk kez bu dönemde tanışmıştır. Müzikallerin başarısı ile klasik müzik parçaları yerine ünlü şarkıcıları ve filmleri popülerleştiren şarkılar dönemi başlamıştır. Filmlerde özellikle çocuk filmlerinde müzik filmin anlatımında destekleyici bir unsur olmuştur. O yüzden günümüzde bile çocuk izleyici ile olan iletişim bazen müzik ve ya şarkı olmadan kurulamaz. Bu çalışmada Sovyetler birliği döneminde Azerbaycan sinemasında çocuk filmlerinde müziğin kullanımı incelenmiştir. Sovyetler dönemi Azerbaycan sinemasında çekilen 26 çocuk filmi içerisinden major gamında yazılan ve müziğin yoğun olarak kullanıldığı üç film araştırılmıştır.Seçilen filmler içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Anahtar kelimeler: Sinema Müzik İlişkisi, Film Müziği, Müzik, Ses, Çocuk filmi, Sovyet Azerbaycan Sineması.