ÜÇÜNCÜ-TARAF DEVLETLERİN TÜRK-RUS UYUŞMAZLIKLARININ DİNAMİKLERİNE VE YÖNETİMNİNE ETKİSİ (1917-2015): (TEHDİT DENGESİ ÜZERİNE ALT SİSTEMSEL VAKA ÇALIŞMASI)

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İktisat Fakültesi, Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: KAZIM BATMAZOĞLU

Danışman: Ahmet Öztürk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, üçüncü taraf devletlerin 1917-2015 yılları arasındaki Türk-Rus uyuşmazlıklarının dinamikleri ve yönetimi üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Hipotezleri güç dengesi teorisi merceğinden alt sistem çerçevesinde test etmek için tek vaka çalışması yöntemi kullanılmıştır. Tehdit dengesi teorisi, alt sistemdeki büyük güç dengelemesi ile daha küçük gücün davranışından oluşan üç taraflı ilişkiyi incelemek amacıyla değiştirildi. Alt sistemin üyelik kompozisyonu, farklı alt sistemsel mekansal boyutların uyuşmazlık dinamikleri üzerindeki etkisini karşılaştırmak ve etkileşim modelini tanımlamak için kavramsallaştırılmıştır. Türkiye'nin dış politika davranışına ilişkin geleneksel kavramlar, uluslararası ilişkiler literatüründe karışıklığı önlemek ve bu kavramların açıklayıcı gücünü daha da geliştirmek için yeniden düşünülmüştür. Araştırma, Türkiye ve Rusya'nın diğer güçlerle olan bireysel ilişkilerinin birbirlerine yönelik dış politika hedeflerini, sistem düzeyindeki büyük güç dengelemesinin alt sisteme yansıması şeklinde, etkilediği sonucuna varıyor. Karadeniz alt sisteminin benzer üyelik kompozisyonları yapısal değiştiricilerin ve ilişkisel değişkenlerin daha belirleyici davranış yönleri sağlaması şartıyla benzer uyuşmazlık dinamikleri üretmektedir. Türk-Rus uyuşmazlıklarının merkezi ve yerinden yönetimi, sıklıkla yapısal değiştiriciler ve ilişkisel değişkenler tarafından anlamlandırılan alt sistem üyelik kompozisyonunca üretilen dinamikler çerçevesinde Türk-Rus karşılıklı tehdit algısı düzeyine göre şekillenmektedir.