Yoğun Bakım Sonrası Gereksinimlerin Desteklenmesi Anketi Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRA ASENA ÖZER
Danışman: Cansu Polat Dünya
Özet:
Yoğun bakımdan taburcu olan hastaların iyileşme sürecinde çeşitli gereksinimlerinin olduğu
bilinmektedir(1,2). Bu gereksinimlerin nasıl ve ne zaman destekleneceğinin belirlenmesi
hastaya kaliteli bakımın sağlanması açısından oldukça önemlidir(3,4). Yoğun bakım sonrası
hastaların iyileşme süreçleri bireysel farklılıklar gösterdiğinden hastanın iyileşme sürecinde
(yoğun bakımdan servise geçişi, servisten taburculuğa hazırlığı, evdeki ilk zamanları ve uzun
vadede iyileşme sürecinde) gereksinimlerinin tahmin edilmesi güçtür(5). Yapılan
çalışmalarda hastaların yoğun bakım sonrası deneyimleri değerlendirilmiştir(6,7). Ancak
yoğun bakımdan taburcu olduktan sonra ve uzun vadedeki iyileşme sürecinde hastaların
gereksinimlerini değerlendiren sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır(8,9). Dolayısıyla yoğun
bakım sonrası iyileşme sürecinde hastanın bulunduğu dönem için gereksinimlerinin
belirlenmesinde kullanılacak geçerli ve güvenilir bir değerlendirme aracı hastanın bakımını
kolaylaştırmaya yardımcı olacaktır. Bu amaçla O'Neill ve arkadaşları tarafından geliştirilen
“Yoğun Bakım Sonrası Gereksinimlerin Desteklenmesi Anketi”nin Türkçe geçerlik ve
güvenirliği yapılması planlanmaktadır(9).
Bu çalışma, metodolojik ve tanımlayıcı tipte olup Eylül 2022-Eylül 2023 tarihleri arasında
Dr.Siyami Ersek Göğüs Kalp Damar Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi’nde Kalp Damar
Cerrahi ve Koroner Yoğun Bakım Ünitelerinde gerçekleştirilecektir. Çalışmaya 18 yaş üstü,
son iki yıl içerinde 48 saatten uzun süre mekanik ventilatör desteği ile yoğun bakımı
deneyimlemiş, yoğun bakımdan taburcu edilmiş ve çalışmaya katılmaya gönüllü hastalar
dahil edilecektir. Palyatif bakım ihtiyacı olan, özel destek ihtiyacı olan (transplantasyon vb.)
ve nörolojik sorunu olan hastalar çalışmaya dahil edilmeyecektir.
Veriler “Hasta Bilgi Formu”, “Yoğun Bakım Sonrası Gereksinimlerin Desteklenmesi Anketi”
ve “EQ-5D Yaşam Kalitesi Ölçeği” kullanılarak toplanacaktır.Anketin güvenirliğinin test
edilmesi amacıyla aynı örneklem grubundaki 30 hasta ile 15 gün ara ile test-tekrar test
uygulaması için ikinci görüşme yapılacaktır. Hasta bilgi formu: Hastaların sosyo-
demografik özellikleri ve yoğun bakım deneyimleri ile ilgili 20 soruyu içermektedir. Yoğun
Bakım Sonrası Gereksinimlerin Desteklenmesi Anketi: Yoğun bakım sonrası hastanın
gereksinimleri belirlemeye yönelik O’Neill(2020) tarafından geliştirilmiştir. Anketin
Cronbach Alfa katsayısı 0,97 olarak bulunmuştur. 32 madde ve 5 alt boyuttan; Bilgi(12
madde), Duyusal(9 madde), Enstrümental(6 madde), Değerlendirme(4 madde) ve
Maneviyat(1 madde) oluşmaktadır. Anketin tüm alt boyutları 5’li likert tipinde “kesinlikle
katılmıyorum”, “katılmıyorum”, “kararsızım”, “katılıyorum”, “kesinlikle katılıyorum”
yanıtlanmaktadır. Anket 32-160 arasında puanlanmakta olup alınan yüksek puan hastanın
daha fazla gereksinimi olduğunu göstermektedir(9).EQ-5D Yaşam Kalitesi Ölçeği: Batı
Avrupa Araştırma Topluluğu olan EuroQol grubu tarafından 1987 yılında geliştirilmiş olan
EQ-5D yaşam kalitesi ölçeği, yaşam kalitesini ölçmek için kullanılan genel sağlık
ölçeğidir(10). Ölçekle 0-100 arasında değişen yaşam kalitesi skorları elde edilmektedir.
Yüksek puan daha iyi bir yaşam kalitesini göstermektedir.
Anket dil kapsam geçerliliğini değerlendirmek adına uzman görüşüne sunulacak ve öneriler
doğrultusunda ankete son hali verilecektir. Anketin uyarlama çalışmasında iç tutarlılık
analizinde; cronbach alfa, madde toplam puan korelasyonu, yapı geçerliği; goodness of fit
indisleri, test-tekrar test ve doğrulayıcı faktör analizleri kullanılacaktır. Tanımlayıcı analizler;
yüzdelik, ortalama, median, standart sapma, karşılaştırmalı ve ilişki arayıcı analizler ise
bağımsız gruplarda t testi/Mann Whitney U testi ve Spearman/Pearson korelasyon analizleri
ile değerlendirilecektir.