Sadak Barajının (Yukarı Kelkit Çayı Havzası) Baraj Havzası Coğrafi Özellikleri Üzerine Olan Etkisinin Araştırılması.

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Meryem DELİOĞLU

Danışman: Hüseyin Turoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Barajların, inşa edildikleri havzaların coğrafi özellikleri üzerinde etkili oldukları düşünülmektedir. Bu çalışma da Gümüşhane ilinde bulunan ve Yukarı Kelkit Çayı üzerine inşa edilen Sadak Barajı'nın, baraj havzası coğrafi özellikleri üzerine olan etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu bakımdan inceleme sahasında baraj yapımı öncesi ve sonrasına ait fiziki ve beşeri özellikler incelenerek barajın havzaya olan etkisi araştırılmıştır. Havzaya ait iklim verileri (sıcaklık, yağış); Kelkit, Gümüşhane ve Erzincan Meteoroloji İstasyonları'ndan temin edilmiştir. 1989-2019 yıllarına ait sıcaklık ve yağış grafikleri oluşturulmuştur. Ayrıca çalışmada 2012 ve 2018 yıllarına ait arazi örtüsü haritaları, Corine arazi örtüsü sınıflama sistemi kullanılarak oluşturulmuştur. Haritalarda 100 m çözünürlükte Landsat 7 uydu görüntüleri kullanılmıştır. Uzaktan algılama (UA) ve Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) teknikleri ile haritalar oluşturulmuştur. CBS programında, Hidroloji aracı ile mekânsal analiz yapılarak, havzanın Strahler yöntemine ait akarsu dizileri belirlenmiştir. 3D Analyst modülü kullanılarak eğim, bakı ve yükselti haritaları üretilmiştir. Bu çalışmalar sonucunda, baraj öncesi ve baraj sonrası havza özellikleri değerlendirilmiştir. Sadak Barajı'nın inşası sonrası, havzanın sıcaklık değerlerinde artış olduğu ve arazi örtüsü türlerinin oranlarında değişim meydana geldiği görülmüştür. Baraj sonrası bazı tarım alanları sular altında kalmış, havzada bulunan su miktarında artış yaşanmıştır. Ayrıca Sadak Barajı'nın henüz havzanın beşeri özelliklerini etkilemediği belirlenmiştir.