Bilgi Erişimde Kullanıcı Odaklı Çözüm: Bilgi Mimarisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Süreyya Çankırı

Danışman: Hülya Dilek Kayaoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Son yıllarda, sayısal bilgi kaynaklarının hızlı artışı, sayısal ortamda yaşanan bilgi yoğunluğu, bilgi erişim sorunlarını da beraberinde getirmiştir. Sayısal ortamdaki bilginin düzenlenmesi gereklidir ve bu sorunun çözümü için çalışmalar, bu bağlamda, hız kazanmıştır. Bilgi mimarisi, çözümün önemli bir parçasıdır. Bilgi mimarisi, etkileşimli alanlarda, özellikle Web aracılığıyla erişilebilen, etkili bilgi erişim sistemlerini kurmak ve sürdürülebilirliğini sağlamak için gereken ilkeler, kavramlar ve araçlar ile ilgilenen disiplindir. Bilgi mimarisinin temel uğraşı, bilgiyi etkili ve anlaşılır biçimde kullanıcı dostu sistemler tasarlayarak sunmaktır. Bilgiye erişimin verimli / etkili duruma gelişi, geliştirilen sistemin kullanıcı gereksinimlerine göre planlanmasına bağlıdır. Kullanıcı odaklı / merkezli bir yaklaşımla, kullanışlı bilgi erişim sistemleri oluşturulmalıdır. Kullanıcının aradığı bilgiye erişimi kolaylaştırılmalı, kullanıcı memnuniyeti sağlanmalıdır. Amaç, "kullanışlı / kullanıcı dostu" sistemleri hizmete sunmak olmalıdır. Tez konusu kapsamında; bilgi mimarisi kavramı, ilkeleri, süreçleri, ekibi, bilgi mimarisi ve bilgi ve belge yönetimi alanlarının ilişkisi incelenmiş; İstanbul Üniversitesi Merkez Kütüphanesi kullanıcılarına uygulanan anketle de özellikle bilgi erişim sürecinde tarama arayüzlerinin geliştirilmesinde, bilgi mimarisi uygulamalarının etkileri belirlenmeye çalışılmıştır.Anahtar Sözcükler: Bilgi Mimarisi, Sayısallaşma, Bilgi Erişim, Bilgi Arama Davranışı, Tarama Arayüzü Tasarımı