Karar yararlılığı amacı: Futbol kulüplerine yönelik bir uygulama
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGÜR AĞAMOLLA
Danışman: Ahmet Türel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:1950'li yıllardan itibaren neoliberal görüşün sosyal bilimlerde kazandığı hâkim konum muhasebeyi de etkilemiştir. Bu yaklaşıma uygun olarak muhasebenin, doğa bilimlerine benzer biçimde, değer içermeyen, nötr bir disiplin olduğu algısı benimsenmiş ve muhasebe bilgisinin değeri, tahmin yeteneğiyle ölçülür olmuştur. Buna karşın muhasebe kuralları boşlukta kendiliğinden meydana gelen kurallar değildir ve belli bir bağlamda, bir hedefe ulaşmak için oluşturulur. Uluslararası Finansal Raporlama Standartları'nda (UFRS) belirlenen "karar yararlılığı" amacı, sözü edilen bağlamın ürünüdür ve bu amaç çağdaş muhasebe düşüncesinin çerçevesini şekillendirir. Türkçe literatürde muhasebenin amacının yeterli ilgiyi görmemiş olması, karar yararlılığı amacının getirdiği, "devrimsel" olarak anılan değişikliklerin anlaşılmasını güçleştirmektedir. Teorik kökenleri hakkında yeterli bilgi sahibi olmadan, söz konusu amacın muhasebe üzerindeki etkisinin anlaşılması ve alternatif amaçlarla kıyaslanması mümkün değildir. Karar yararlılığı amacının teorik kökenlerinin ve muhasebe üzerindeki etkisinin anlaşılması amacıyla bu çalışmada öncelikle muhasebe bilgisinin kullanıcıları, bilginin nitelikleri ve amacın iletildiği kavramsal çerçeve incelenmiştir. Neoliberal görüşün amacın ortaya çıkmasındaki etkisi tespit edildikten sonra, bu görüşün muhasebede de benimsenen varsayımlarının ortaya konulmasına çalışılmıştır. Ardından karar yararlılığı amacının yerini aldığı idarecilik amacına değinilmiş ve bu paradigma değişiminin, muhasebeyi hangi yönlerden etkilediği araştırılmıştır. Çalışmanın bütünde karar yararlılığının eleştirel bir yaklaşımla ele alınması amaçlandığından, kâr amaçlı işletmeler için yayınlanan standartlar olan UFRS açısından anomali oluşturabilen spor sektörünün özellikleri incelenerek, halka açık kulüplerin uygulamada kullanılması kararlaştırılmıştır. Bu doğrultuda kredi kararları açısından kulüplerin finansal tablolarının yararlı bilgi sağlayıp sağlamadığının anlaşılması için Borsa İstanbul'da işlem görmekteyken iflas veya finansal sıkıntı nedeniyle borsadan çıkarılan şirketlerin verilerinin, finansal açıdan sağlıklı şirketlerin verileriyle lojistik regresyon analiziyle karşılaştırılması yoluyla iflas/sıkıntı formülleri geliştirilmiş ve formülün kulüplere uygulanmasıyla kulüplerin tablolarının kredi kararları için yararlı bilgi sağlamadığı kanaatine varılmıştır.