Sosyal medyadaki kullanıcı etkileşimlerinin tavsiye algoritmaları üzerindeki rolü: TikTok'un kişiselleştirme uygulamalarının kullanıcı perspektifinden değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim Fakültesi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BİRKAN KOÇ
Danışman: Betül Önay Doğan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sosyal medya platformları, kullanıcılara ilgi alanları dahilinde içerik önerileri sunabilmek adına tavsiye algoritmalarından faydalanmaktadır. Tavsiye algoritmalarının içerik önerileri oluştururken faydalandıkları öncelikli veriler ise kullanıcıların uygulama üzerindeki hareketlerini temel almaktadır. Sosyal medya platformlarında gösterilen etkileşimlerin kullanıcı deneyimi üzerinde yarattığı dönüştürücü etkiyi irdelemek ise bu araştırmanın temel ilgi alanıdır. Tez, üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde; etkileşim ve sosyal medya etkileşimi kavramları ele alınmaktadır. Yakınsama kültürü, katılımcı kültür ve dijital katılımcı kültür kavramları incelenerek, sosyal medyadaki etkileşim biçimlerinin değişen doğası ve içerik üretme-tüketme biçimleri üzerindeki etkileri irdelenmiştir. İkinci bölüm; kişiselleştirme, tavsiye algoritmaları ve kullanıcı deneyimi kavramlarına odaklanmaktadır. Kişiselleştirme türleri, internet üzerindeki örnekleri ve uygulamaları incelenerek, kullanıcılara özel içerik sunma yöntemleri araştırılmıştır. Üçüncü bölümde yer alan araştırma, TikTok ve tavsiye algoritması üzerinden platformu ve tavsiye biçimlerini incelerken kullanıcıyı merkezine almış ve direkt kendi deneyimlerini anlatmaları üzerine şekillenmiştir. Medyaların, platformların ve algoritmaların temel var oluş sebebi kullanıcılardır. Gösterilen medyaların ne şekilde sunulduğunu anlamak için sistemler üzerine inceleme yapmak yeterli olacaktır. Ancak bu iletişim materyallerine ve medyalara kullanıcıların nasıl yaklaştığını ve nasıl anlamlandırdığını görmek, kullanıcıyı gerçek anlamda merkeze almayı gerektirir. Çalışma kapsamında kişilerin TikTok kullanırkenki davranışlarının uygulamada karşılarına çıkan içerikler üzerindeki dönüştürücü etkisi, derinlemesine görüşme tekniği kullanılarak değerlendirilmiştir. Bu bağlamda katılımcıların farklı etkileşim metotlarını kullanmalarının ardındaki motivasyonları, "Senin İçin" sayfasında sunulan akışı kendi ilgi alanlarına göre şekillendirebilme halleri, kendi deneyimlerini tanımlama biçimlerinin TikTok'un kişiselleştirme çalışmalarıyla örtüşüp örtüşmediği ve TikTok'un kişiselleştirme çalışmalarına dair tutumları incelenmiştir.