Kayıt dışı ekonominin yoksulluğa etkisi: Ekonometrik bir analiz

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEFA KARAGÖZ

Danışman: Levent Şahin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kayıt dışı ekonomi ve yoksulluk tüm dünyada hem ekonomik hem de sosyal etkileri olan iki olgudur. Bu iki olgunun birbiri ile olan ilişkisi kimi zaman olumlu sonuçlar ortaya çıkarsa da genellikle olumsuz sonuçlar doğurmaktadır. Bu çalışmanın temel problematiği de kayıt dışı ekonominin yoksulluk üzerindeki etkisini irdelemek ve ortaya koymaktır. Bu amaçla çalışmada 134 ülke üzerinde 1993-2018 yılları arasını kapsayan verilerle panel veri analizi yapılmıştır. Söz konusu 134 ülke insani gelişmişliklerine göre dört grupta ele alınarak analiz edilmiştir. Çalışmada bağımlı değişken olarak yoksulluk (insani gelişme) ve bağımsız değişken olarak da kayıt dışı ekonomi kullanılmıştır. Yapılan nedensellik testlerine göre her ülke grubunda kayıt dışı ekonomiden yoksulluğa doğru bir nedensellik tespit edilmişken, düşük ve yüksek insani gelişmişliğe sahip ülkelerde yoksulluktan da kayıt dışı ekonomiye doğru bir nedensellik tespit edilmiştir. Çalışmada elde edilen bulgular kayıt dışı ekonominin yoksulluk üzerinde olumsuz etkisinin olduğunu göstermektedir. Buna göre kayıt dışı ekonomi %1 arttığında farklı ülke gruplarında farklı oranlarda yoksulluk düzeyi de artmaktadır.