Moringa Bitkisinin (Moringa sp) Salmonidlerin Üreme Performansı Üzerine Etkisinin Araştırılması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Su Bilimleri Fakültesi, Su Ürünleri Yetiştiriciliği ve Hastalıkları Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Momin Momin

Danışman: Devrim Memiş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Protein ve vitamin açısından zengin olan moringa (Moringa oleifera) bitkisi, Hindistan Yarımadasına özgüdür. Bu çalışmada, Moringa yapraklarının (MOL), gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) anaç yemine farklı oranlarda ilave edilerek üreme performansı üzerindeki etkileri incelenmiştir. 12 dairesel polietilen tankta, 3 yaş ve üzeri (1786,36 ±35,36 g; 56,08 ±0,94 cm) 36 erkek gökkuşağı alabalığı her bir grup üç paralel olacak şekilde dört gruba (n= 9) ayrılmıştır (Kontrol, MOL-1, MOL-2 ve MOL-3). Yemlerde farklı oranlarda %0 (Kontrol), %4 (MOL-1), %8 (MOL-2) ve %16 (MOL-3) moringa yaprağı kullanılarak on dört haftalık besleme denemesi yapılmıştır. Deneyin sonunda, balık filetolarının besin kompozisyonunu, yağ asidi ve amino asit profilini analiz etmek için her gruptan üçer balık rastgele örneklenmiştir. Anaçların sperm kalite parametreleri ve döllenme başarısı araştırılmıştır. Sperm hareketlilik parametreleri bilgisayar destekli sperm analiz (CASA) sistemi kullanılarak incelenmiş ve tüm örnekler aynı gün analiz edilmiştir. Balıkların canlı ağırlık artışı, spesifik büyüme oranı, yemden yararlanma oranı, kondisyon faktörü, viserosomatik indeks ve gonadosomatik indeks değerlerinde gruplar arasında önemli bir farklılık gözlenmemiştir (p > 0,05), fakat MOL-3 grubunda hepatosomatik indeks diğer gruplara göre biraz daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p 0,05). Spermatozoa yoğunluğu, Kontrol, MOL-1, MOL-2 ve MOL-3 gruplarında sırasıyla 6,71 ±0,25, 7,54 ±0,31, 8,44 ±0,55, ve 7,66 ±0,35 x 109 hücre mL-1 olarak tespit edilmiştir. Spermatokrit yüzdesi (%18,00 ±2,55, %25,00 ±3,16, %38,00 ±6,44 ve %28,00 ±5,15) ve motilite süresi (24,80 ±1,50, 21,20 ±2,01, 26,60 ±1,63, ve 20,80 ±1,11 sn) bakımından gruplar arasında anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir (p < 0,05). Toplam motilite yüzdesi değişmemiş ancak progresif motilite (%74,72 ±5,94, %88,52 ±4,35, %89,36 ±1,76 ve %90,47 ±2,67) üç moringa grubunun hepsinde Kontrol grubuna göre yüksek olduğu tespit edilmiştir (p < 0,05). Ortalama yol hızı (VAP), Düz çizgi hızı (VSL) ve Eğrisel hızı (VCL) bakımından Kontrol ve deneme grupları arasında önemli ölçüde farklılık tespit edilmiştir (p < 0,05). MOL-2 grubundaki döllenme oranı, Kontrol ve MOL-3 gruplarına benzerken en yüksek sonuç MOL-2 grubunda belirlenmesine rağmen gözlenme oranında gruplar arasında önemli farklılıklar olduğu tespit edilmiştir (p < 0,05). Larva çıkışı oranları sırasıyla en yüksek MOL-2 (%81,65 ±0,49), MOL-3 (%79,08 ±1,27) ve MOL-1 (%74,40 ±2,32) gruplarında, en düşük ise Kontrol grubunda tespit edilmiştir (%74,24 ±0,98) (p < 0,05). Progresif motilite, VAP, VSL ve VCL moringa ilave edilen gruplarda kontrol grubuna göre önemli ölçüde arttırdığı, dolayısıyla döllenme başarısını da arttırmıştır. Bu çalışma ile yemdeki moringa yapraklarının, anaç erkek gökkuşağı alabalığında (Oncorhynchus mykiss) sperm kalite parametrelerini iyileştirdiği ve üreme performansını artırdığı ortaya konmuştur. Bu nedenle erkek gökkuşağı alabalığı anaçları için hazırlanan yemlerde moringa yaprağının %8 oranında kullanılması önerilmiştir.