Avasküler nekroz hastalarında hiperbarik oksijen tedavisinin etkinliğinin retrospektif olarak değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ayşe Sena Yumbul
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Şamil AKTAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada avasküler nekrozlu (AVN) hastalarda hiperbarik oksijen (HBO) tedavisinin etkinliğinin değerlendirilmesi amaçlamıştır. Hastalığın erken yaşta başlaması, hastaların ömürleri boyunca birden çok protez ameliyatına girmesine neden olur. Zamanında uygulanan HBO tedavisi hayat kalitesini arttırmak için faydalı olacaktır. Bu çalışma ile AVN endikasyonunu Sağlık Bakanlığı'nın Hiperbarik Oksijen Tedavisi Yönetmeliği'nin endikasyon listesine alınması için bilimsel veri oluşturması da amaçlanmıştır. Hastalar ve Yöntem: İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Sualtı Hekimliği ve Hiperbarik Tıp Anabilim Dalı'nda 1993-2016 yıllarında farklı etiyolojilerle gelişen AVN nedeniyle HBO tedavisi gören 174 hastanın bilgileri dosya ve otomasyon sistemleri üzerinden tarandı. Hastaların tedaviye yanıtları, tedavi öncesi ve sonrasındaki ağrı ölçeği ve manyetik rezonans görüntüleri (MRG) kullanılarak karşılaştırıldı. Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metotlar kullanıldı. Normal dağılım göstermeyen değişkenlerin takiplerinin incelenmesinde Friedman test ve ikili karşılaştırmaların değerlendirilmesinde Wilcoxon Signed Ranks test kullanıldı. Anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirildi. Bulgular: Hastaların 107'si (%61,5) erkek, 67'u (%38,5) kadındı. Yaş ortalaması 37,82±13,71 yıldı. Etiyolojiyi değerlendirdiğimizde; %17,3'inde (n=30) travma, %39,1'inde (n=68) steroid kullanımı saptanmış olup, %36,8'inde (n=64) ise etiyoloji gözlenmemiştir. HBO tedavi öncesi VAS skorları ortalama 5,62±2,46; tedavi sonrası ortalama 2,99±2,85'tir. Klinik değerlendirmede; ağrılarının VAS skoru ile karşılaştırılan hastaların %24,1'inin (n=42) tamamen iyileştiği, %51,7'sinin (n=90) ağrısının azaldığı, %15,5'inin (n=27) ağrısında değişiklik olmadığı, %8,6'sının (n=15) tedaviye devam etmediği saptandı. Tedavi öncesi ile tedavi sonrası VAS skorlarındaki düşüş istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,001). Hiçbir hastada klinik kötüleşme görülmedi. Kemikte nekroz ve ödemin MRG yardımı ile değerlendirilmesi, çok az sayıda hasta değerlendirmeye katılabildiği için yeterli sonuç sağlamadı. Sonuç: Çalışmamızda AVN hastalarında HBO tedavi öncesi VAS skorlarına göre tedavi sonrası VAS skorlarındaki düşüş istatistiksel olarak anlamlı bulunması HBO tedavisinin klinik olarak hastaların ağrısı azalttığını kanıtlamaktadır. MRG ile daha geniş hasta sayısıyla ölçüm yapılmalıdır. Anahtar Kelimeler: hiperbarik oksijen tedavisi, avasküler nekroz