İstanbul sur içinde tarihi eserlerin oluşturduğu dokular ve zaman içindeki değişimler (Mese güzergahı)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul Araştırmaları, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA LEYLA BASUT

Danışman: Ahmet Vefa Çobanoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tezin amacı tarihi eserlerin yakın çevresiyle birlikte oluşturdukları dokuların incelenmesi ve bunlarda daha sonraki dönemlerde meydana gelen değişikliklerin tespit edilerek ortaya çıkarılması; tarihsel süreç içerisinde oluşan-değişen dokunun İstanbul sur içi örneğinde tespitidir. Araştırma revaklı bir yol olan Mese ve yakın çevresindeki kalıntılar ile bütünleyici alanları kapsamaktadır. Güzergâh, I. Constantinus'un kentinden geçerek Byzantium'un eski kentini II. Theodosius surlarına bağlamaktadır. İç içe geçmiş olan kent dokusu Byzantium'un eski kenti, I Constantinus'un kurduğu kent ve gelişimi, Osmanlı İstanbulu ve günümüzün kentinden oluşmaktadır. Sur içi İstanbul'daki doku tarih boyunca sürekli değişime uğramıştır. Uzamsal değişimler kentsel yapıyı parçalı bir halde bırakmıştır. Savaş, deprem ve yangınlar tarihi yapıları çevrelerinden izole etmiştir. Bazı yerlerdeki bozulmalar ise zaman içindeki yavaş ve dikkati çekmeyen değişimlerden oluşmaktadır. Sit alanı olmasına rağmen sur içinde, tarihi dokuyu bütünleyici alanlarla beraber koruyabilecek bir plan yerine tekil koruma yöntemi kullanılmaktadır. Yollar, özellikle de Mese tarihi kent dokusunu bağlamak için kullanılabilir. Dethier 1870'de revaklı yolların ortaya çıkartılmasını önermiştir. Daha sonra kazılarla ortaya çıkartılan buluntular değişimlere maruz kalan çevreleriyle birlikte korunamamıştır. Diğer kayıplar Mese güzergâhındaki tarihi alanların yeniden tanımlanarak korunması gerektiğini göstermektedir.