Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen yetişkin öğrencilerin (B1-B2) karşılaştığı dinleme sorunları ve çözüm önerileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE ÖĞRETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HADEER ABDELKHALEK EBRAHİM ABDELBAKİ
Danışman: Mehmet Yalçın Yılmaz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sunulan Tezin ilk bölümünde, dil öğrenmenin temel dayanağını oluşturan dinleme becerisine bir giriş yapılarak, tezin önemi ve yürütülmesinde kullanılan metodolojisi, gerekçeleri, sınırlıkları ve ana alt problemlerini açıklayarak tezin bazı noktaları anlaşılabilir kılmak üzere temel tanımlara vurgu yapılmıştır. Teorik çerçeveyi şekillendiren ikinci bölüm; belirli prensipler çerçevesinde evrilen, bireylerin düşüncelerini söze döken, toplum ve kültürü yansıtan dilin niteliği ve detaylı bir tanıtımını içermekte, dilin kökeninden temel özelliklerine kadar uzanmaktadır. Ardından, dilin önemi vurgulanarak, bu temel bilgiler ışığında yabancı dil öğretimi ele alınmıştır. Türkçe'nin dünya çapında önem kazanan ve yaygınlaşan bir dil olarak öğretimi ve bu bağlamdaki önemi, teorik çerçevenin bir parçasını oluşturmuştur. Daha sonra, araştırmanın odaklandığı dinleme konusuna geçilerek, bu becerinin detaylı bir tanıtımı, eğitimi, önemi, çeşitli türleri, yabancı dilde kazandığı evrim süreci ve uygulanması gereken stratejiler üzerinde durulmuştur. Ayrıca Avrupa Birliği'nin standartlarına göre Türkçede dinleme becerisinin nasıl öğretilmesi gerektiğine dair metodolojik ve müfredat odaklı bir bakış sunulmuştur. Dahası, dinleme becerisinden kaynaklanan kaygı ve bu kaygıya sebep olan faktörlerin öğrencilerin dinlediklerini anlama üzerindeki etkisi ve dinlemenin diğer dil becerileriyle derin bağlantısına odaklanılarak, bu ilişkinin yabancı dil öğretimindeki önemi vurgulanmıştır. Ardından, araştırmanın odaklandığı Türkçe'nin yabancı dil olarak öğretimi bağlamında, dinleme becerisinin kusurları ve öğrenciler tarafından yaşanan sorunlar geniş kapsamda ele alınmıştır. Bu bağlamda, dilin öğretimiyle ilgili ortaya çıkan sorunlar ve çözüm önerileri, teorik çerçeve ile pratik uygulama arasındaki bağı güçlendirmek amacıyla sunulmuştur. Tezin üçüncü bölümünde, çalışma boyunca kullanılan yöntemler ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı bu çalışma, bir "karma yöntem" araştırmasıdır. Araştırmanın nitel boyutunda doküman tarama modeli, yazılı görüşme ve gözlem yöntemleri kullanılmıştır. Nicel boyutta çalışma grubunu, 2023 öğretim yılında İstanbul Üniversitesi Dil Merkezi'nde Türkçe öğrenen farklı ülkelerden gelen 60 öğrenci ve aynı yılda bahsi geçen merkezde görev yapan 10 öğretim görevlisi oluşturmaktadır. Bu bölümde gerçekleştirilen anket, gözlem ve yazılı görüşme forumlarından elde edilen bilgiler detaylı bir şekilde sunulmuştur. Araştırmanın hem nicel hem de nitel boyutlarını içeren bu karma yöntem, geniş bir veri yelpazesi sunarak araştırmanın kapsamını ve derinliğini artırmıştır. Tezin dördüncü bölümünde, tez çalışmalarından elde edilen tüm veriler hem tablo hem de grafik formatında detaylı bir analiz yapılmış ve bu analizler kapsamında bilgiler yorumlanmıştır. Elde edilen bulgular, teorik kısımda yapılan tarama sonuçlarıyla kıyaslanarak daha fazla açıklık getirilmiştir. Bu analizler, tezin ana temalarını desteklemek ve ortaya çıkan desenleri vurgulamak adına gerçekleştirilmiştir. Tezin sonuç bölümünde, bulgular kısmında analiz edilen bilgilerin sonuçlarını belirleyerek tezin temel hedefini oluşturan dinleme sorunlarını sistemli ve detaylı bir biçimde tespit edip açıklanmıştır. Bu bağlamda, çeşitli veri kaynaklarından elde edilen bilgilerin entegrasyonu, tezin ana fikrini desteklemek ve ortaya çıkan sorunları vurgulamak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Son olarak, tespit edilen sorunlara yönelik geliştirici önerilerde bulunmuştur. Anahtar kelimeler: Dil, Türkçe öğretimi, dinleme becerisi, dinleme sorunları.