Osmanlı Tarih Yazımında Napolyon Bonapart İmgesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYKUT AYTAN

Danışman: Adem Korkmaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışması, tarihin en tartışmalı general ve devlet adamlarından biri olan Fransa imparatoru Napolyon Bonapart'ın Osmanlı tarihyazımındaki imgesini analiz etmeyi hedeflemektedir. On dokuzuncu asrın tüm evrelerinde bilhassa Avrupalı tarih erbâbları arasında sıklıkla polemiklere konu olan Napolyon, zamanın ruhuna ve sosyal kimliklerine bağlı olarak Osmanlı müelliflerinin kaynaklarında da değişen bir algıyla resmedilmiştir. On dokuzuncu asrın başındaki ehl-i kalem, Fransa imparatorunun III. Selim ve II. Mahmud saltanatlarında Devlet-i Aliyye'nin aleyhine olan birçok askeri, siyasi ve diplomatik fâaliyetlerinden dolayı Napolyon'a karşı son derece muhâlif bir tutum benimsemişlerdir. Buna mukâbil, yirminci yüzyılın şafağına doğru yaklaştıkça söz konusu tenkitçi yaklaşım, yerini Osmanlı müelliflerinin Fransa imparatoruna dâir karaladıkları olumsuz yorumlarda bile kendisini bir şekilde hissettirebilen yüceltici ve mitleştirici bir tarihi perspektife bırakmıştır. Bu çalışma; vak'anüvis kronikleri, husûsî tarihçeler, gazânâmeler, savaş temalı şiirler, sefâretnâmeler, risâleler, tarih kitapları ve mecmuâ metinlerinin ışığı altında Napolyon Bonapart'ın Osmanlı tarihyazımındaki imgesinin biyografik bir panaromasını sunmayı amaçlamaktadır.