Şehristânî’nin İbn Sînâ Eleştirisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlahiyat Fakültesi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ömer Ali YILDIRIM

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ömer Mahir Alper

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Büyük sistem filozofları arasında yer alan İbn Sînâ kendisinden sonra felsefe alanında önemli bir gelenek oluşturmuştur. Onun oluşturduğu geleneğin etkisi sadece felsefe alanı ile sınırlı olmayıp kelâm ve tasavvuf gibi disiplinlerde yer alan düşünürler üzerinde de görülebilir. Ortaya koyduğu sistem farklı değerlendirme ve eleştirilere konu olmuştur. İbn Sînâ felsefesine yönelik eleştiri denilince ilk akla gelen, eleştirileri şimdiye kadar bir çok çalışmaya konu olmuş olan Gazzâlî'dir.Gazzâlî'den sonra yaşayan ve İbn Sînâ eleştirisi alanında önemli bir eser veren Şehristânî daha ziyade dinler tarihçisi ve kelâmcı kimliği ile tanınırken filozof kimliği ve İbn Sînâ felsefesine karşı ortaya koyduğu eleştiriler gölgede kalmıştır.Bu doktora tezinde İbn Sînâ metafiziğine karşı eleştirel bir tavır benimseyen Şehristânî'nin eleştirilerinin analiz ve değerlendirilmesi yapılmakta ve bir sonuca ulaşılmaktadır. Ayrıca Şehristânî'nin eleştirilerinin diğer bir İbn Sînâ eleştirmeni olarak bahsettiğimiz Gazzâlî'nin eleştirileriyle olan irtibat ya da farklılığına da dikkat çekilmiştir. Çalışmanın bir diğer yönü de Şehristânî'nin eleştirileri doğrultusunda gelişen, aralarında Nasîrüddîn Tûsî ve Sahlen es-Sâvî gibi düşünürlerin yer aldığı bir başka felsefi eleştiri geleneğine işaret etmesidir.