Feminist açıdan Türkiye'de kadınların sosyal medya ifşaları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MÜKERREM TİLBE AKAN ELTAN
Danışman: Nilüfer Timisi Nalçaoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İfşa kavram olarak, sır olarak saklanan bir şeyin açığa çıkarılması ve yayılması anlamına gelmektedir. Feminist mücadelenin bir aracı olarak ifşa, genellikle kadınlara yönelik erkek şiddetinin en yaygın biçimlerini açığa çıkarır. Yaygın feminist taktiklerin, şiddetten kurtulan kadınları ve onların hayatlarını öne çıkararak faili gizleyen ve erkek şiddetini meşrulaştıran ataerkil hakikat yaratma biçimlerine karşı mücadele için güçlü bir araç olduğuna şüphe yoktur. Dahası, feminist bir inşa için, halihazırda bir araya getirilmiş olanları sökmemiz gerekir; neye karşı olduğumuzu, ne için olduğumuzu sormamız, bunun bir temel değil, ne için çalıştığımızı çok iyi bilmemiz gerekir. Ne için çalıştığımızı anlamaya çalışarak, feminist bir kolektivitenin umudu olabilecek bir biz yaratmaya uğraşıyoruz. (Ahmed, 2017). İnsan eliyle yaratılan travmaların ortak özelliğinin gizlilik ve unutkanlık olduğu iyi bilinmektedir (Herman, 1992). Şiddetin açığa çıkması, karmaşık duyguların uyanmasını ve çeşitli tepkilerin ortaya çıkmasını tetikler. Öte yandan, yaşananları kamuoyuna duyurmak, dolayısıyla hem kendini ifşa etmek hem de faili işaret etmek cesaret ve sorumluluk gerektirir (Altuntaş ve Saner, 2019). Dahası, bu tür erkek şiddetinin ifşası, ortak deneyim yoluyla feminist bilgiyi biriktirir. Bu tür şiddete feminist yaklaşım, şiddete tanık olmayan diğer insanların bakış açısını değiştirir. Örneğin, tecavüzü feminist bir yaklaşımla tanımlamak ve tecavüze karşı çıkmak, hem tecavüzün nasıl bir şey olduğuna dair bilgiden hem de insanların toplumsal varoluşunu etkileyen ve kabul edilemez olan gerçek güç ilişkileri olduğu yargısından kaynaklanır. Bu yargı açıkça siyasi, etik ve potansiyel olarak evrenselleştiricidir. (Ramazanoğlu & Holland, 2000) Bir taktik olarak ifşa son yıllarda dünyada yaygınlaşmıştır, "Me too" hareketi bunun en bilinen örneğidir. Kuşkusuz ifşa birçok ülkede Marksist Feminist politika yapmanın merkezi bir parçası haline geldi. Türkiye de bu ülkeler arasında öne çıkanlardan biri. İfşa, kadınlar için güçlenmenin yanı sıra bu olgunun sınırları, artıları ve eksileri üzerine pek çok tartışmayı da beraberinde getiriyor. Dolayısıyla, detaylı ve karşılaştırmalı bir şekilde ele alınması ve tartışılması gereken çok boyutlu bir konu ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada öncelikle Türkiye'de Marksist Feminist mücadelenin amaçları ve araçları tarihsel olarak ele alınacaktır. Ardından, 2000'li yıllardan itibaren teknolojinin gelişmesiyle birlikte ortaya çıkan etkileri, ifşa konusuna odaklanılarak incelenecektir. Olgunun çok boyutluluğunu ele almak için, ifşa Türkiye'nin bu üç bağlamında toplumsal, teorik ve hukuki boyutlarıyla tartışılacaktır.